Artikulua

PFEZ: nork aitortzen duen, nola ordaintzen duen zerga eta errenta-iturri nagusiak

Nork aurkeztu behar du aitorpena Bizkaian?

Nork aurkeztu behar du aitorpena BFAn?

Ohiko egoitza Bizkaian daukaten pertsona fisikoek.
Egoitza Espainiako estatuan duten pertsonek, baldin eta zergaldiko egun gehienak Euskal Autonomia Erkidegoan emanik, Bizkaian emandako egunen kopurua Euskal Autonomia Erkidegoko beste bi lurralde historikoetako bakoitzean emandakoa baino handiagoa bada.
Pertsona batek lurralde batean zenbat denbora eman duen zehazteko aldi batez kanpoan egondako aldiak zenbatuko dira.

Adibidea: Pertsona bat Bilbon bizi izan da 2025/1/1etik 2025/09/1era arte eta Castron 2025/09/1etik 2025/12/31ra arte. Asteburu guztiak Castron eman ditu, eta ekaineko oporretan ere bertan egon da. Non ordaindu behar du Zerga 2025an? 2025ean 8 hilabete bizi izan da Bilbon (asteburuak eta oporrak aldi baterako ausentziak dira); beraz, Bizkaiko zergaduna da.
Atzerrira bizi izaten joanez gero, ausentzia aldi baterakotzat hartuko da, ondoko kasuan izan ezik: zerga-egoitza atzerriko herrialdean ezarri dela frogatzen bada (herrialde horretako egoitza-agiria eduki behar da). Zergapetze bikoitza saihesteko hitzarmena egonez gero, bertan xedatutakoa aintzat hartu behar da nahitaez.
Familia unitate bateko zergadun batzuen ohiko egoitza beste lurralde batean badago eta Zerga batera ordaintzea hautatzen badute, Bizkaiko Foru Aldundiari ordainduko diote likidazio-oinarririk handiena daukan kidearen ohiko egoitza Bizkaiko lurraldean egonez gero. Kideren baten zerga-egoitza Espainiako estatuan ez badago, ezin dute hautatu baterako tributazioa.

Atzerrian bizi den pertsona BFA-ko zergaduna izan daiteke?

Izango dira zergadun bizkaitarrak, nahiz eta hain zuzen atzerrian bizi izan bere bizileku fiskala lortu beste herritan ez duten pertsonak.

Foru arau hau aplikatuko zaie nazionalitate espainiarra duten pertsonei, haien ezkontideei -legez bereizita ez badaude- eta haren mendeko seme-alaba adingabeei, baldin eta, zerga honen Bizkaiko araudiaren mende lotuta egonik, ohiko egoitza atzerrira aldatzen badute honako arrazoi hauek direla bide:

Espainiako ordezkaritza diplomatikoetako kideak.
Espainiako bulego kontsularretako kideak, ohorezko kontsulordeak, ohorezko kontsul-agenteak edo haien menpeko langileak izan ezik.
Espainiako Estatuko kargu edo enplegu ofizialen titular direnak, nazioarteko erakundeen aurrean kreditatutako delegazio eta ordezkaritza iraunkorretako partaide gisa aritzen direnean edo atzerrian dauden delegazio edo misioetan begirale lana egiten dutenean.
Atzerrian izaera diplomatiko edo kontsularrik gabeko kargu edo enplegu ofizial bat betetzen duten funtzionario aktiboak.
Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioarentzat lan egiten duten funtzionarioak edo kontratupeko langileak, Euskal Autonomia Erkidegoak atzerrian dituen bulegoetara bidali badituzte.

Aurreko zenbakian ezarritakoa ez da aplikatuko funtzionario publikoak ez direnean edo kargu edo enplegu ofizialik ez dutenean, eta aurreko zenbaki horretan aipatutako baldintzetako edozein bete baino lehen ohiko egoitza atzerrian dutenean; eta ) Legez bereizita ez dauden ezkontideak edo adingabeko seme-alabak izanez gero, ohiko egoitza atzerrian dutenean, ezkontideetako batek -ama zein aita izan- aurreko baldintzak bete baino lehenago.

Familia-unitatea osatzen duten kideek ohiko egoitza lurralde ezberdinetan dutenean, Bizkaian batera tributatu ahal dute?

Familia-unitatea osatzen duten kideek ohiko egoitza lurralde ezberdinetan dutenean (baina guztiok Espainiako Estatuan) , eta batera tributatzeko asmoa dutenean, Bizkaiko Foru Aldundiari tributatuko diote, baldin eta familia-unitate horretan likidazio-oinarri handiena duen kideak ohiko bizilekua lurralde honetan badu.
Baina, familia- unitatearen kidea Espainiako lurraldean zerga-egoiliarra ez denean, ezin dute baterako tributazioa egin.

Aitortzeko betebeharra eta tributazio-modalitateak

Nork aurkeztu behar duen errenta-aitorpena?

Behartuta daude errendimenduak lortzen duten zergadunak, egotzitako errentak eta ondare-irabaziak zergari lotutakoek aitorpena aurkeztea.

PFEZren arabera, zergadunek ez dute autolikidazioa egin beharrik, lortu dituzten errentak honakoak iturri hauetatik bakarrik jasotakoak direnean:

Lan etekin gordinak:
- Lanaren etekin gordinak, urteko 20.000 euroko mugarekin, banakako zergetan. Baterako aitorpenean, zergadun bakoitzarentzat da muga.
Kapitalaren etekin gordinak eta ondare irabaziak, kasu bietan, salbuetsitakoak barne, biak batuta urteko kopuru gordina 1.600 euro baino gehiago ez bada. 2016.01.01etik ez da aplikatuko inbertsio kolektiboko erakundeen partaidetzak edo akzioak berreskuratu edo eskualdatzeagatik lortutako ondare-irabaziei dagokienez, baldin eta haien atxikipen-oinarria, erregelamenduz ezartzen denaren arabera, ez bada zehaztu behar zerga-oinarrian sartu beharreko zenbatekoaren arabera.

Laguntza-gida: galdera batzuei erantzunez, adierazpena aurkeztu behar duzun ala ez esango dizugu

Nork egin dezake baterako tributazioa?

Hurrengo familia-unitate hauek baterako tributazioa egin dezakete:

1. Legez bananduta ez dauden ezkontideak (ezkonduak) edo inskribatuta dauden izatezko bikotekideak Haiekin bizi diren
  - seme-alaba adingabeak (baimenik gabe bizi direnak izan ezik).
  - Kuradoretza baxuko seme-alaba adindunak, gurasoen ordezkaritzarekin.
  - Modu iraunkorrean edo adopzio-helburuko zaintzan hartutako adingabeak.
2. Guraso, adoptatzaile edo hartzaile bakarra dagoenean, honako hauekin batera:
  - Seme-alaba adingabeak.
  - Seme zaharrenak kuradoretzapean.
  - Hartutako adingabeak (aurreko kasuan bezala).
3. Legezko banantzea dagoenean, ez dago ezkontzarik, ez izatezko bikoterik, edo ebazpen judiziala dago: gurasoak, adoptatzaileak edo hartzaileak eta ekonomikoki esklusiboki haren mende dauden pertsona guztiek osatutakoa, aurreko baldintzak betez (seme-alaba adingabeak, kuradorepean dauden adinekoak, harreran hartutako adingabeak).
4. Etxeko edo generoko indarkeriagatiko familia-unitatea Zergadunak (nork deklaratzen duen) eta lehen aipatutako seme-alaba edo adingabeek osatua, zaintza etxeko edo generoko indarkeriagatik esleitu zaionean. Kasu honetan, ez da kontuan hartzen mendekotasun ekonomikoa.
Familia unitateetako kideak urtero zehazten dira, abenduaren 31n. baina, urtean zehar familia-unitateko kideren bat hiltzen bada, familia-unitateko gainerako kideak edo kideek baterako tributazioa aukeratu ahal izango dute, eta haien autolikidazioan sartuko dituzte hildakoaren errentak.

Posiblea da zerga-ordainketa modalitate, baterako edo indibiduala, hasiera batean aukeratuta, aldatzea?

Deklarazioa aurkeztu ondoren, aukera hori behin bakarrik aldatu ahal izango da, zuzenketa-idazki bat aurkeztuz, betiere zergapekoak formalki jakinez gero eta zerga-betebeharraren elementu guztiak edo batzuk aitortzera, erregularizatzera, egiaztatzera, ikuskatzera, aseguratzera edo likidatzera bideratutako zerga-administrazioaren edozein ekintza gertatu ez bada.

Zuzenketa-idazkia aurkeztuko duen ezkontideak edo izatezko bikotekideak familia-unitateko beste ezkontidearen edo izatezko bikotekidearen ordezkaritza-gakoa izan beharko du.

Zuzenketa-idazki bat aurkezteak ez du esan nahi, inola ere, epez kanpoko aitorpenagatiko errekargua aplikatuko denik, baldin eta idazki horren xedea aurretik gauzatutako tributazio-aukera aldatzea bada.

PFEZrekin lotutako izapideak

Lan-errendimenduak

Lan-etekinak: atzerapenak

Empresak ez du ordaintzen diruzaintzako arazoengatik

2025ean pertsona bat enpresa batean aritu zen lanean; 20.000 € kobratzeko eskubidea zeukan baina diruzaintzako arazoengatik 15.000 € bakarrik ordaindu zizkioten eta gainerako 5.000 euroak 2026ko uztailean ordaindu dizkiote. Nola zergapetu behar da?

2025eko aitorpenean ekitaldi horretan jasotako kopuruak bakarrik egotzi behar ditu. Hau da, 15.000 €.

2026ko ekitaldian kobratzeke dauden zenbatekoak 5.000 €kobratzen dituenean, 2025eko ekitaldia zuzentzeko eskaera egin beharko du (berandutze-interesik eta errekargurik gabe). Aitorpen hori egiteko epea hurrengo errenta aurkezteko borondatezko epea amaitzen den egunean amaitzen da (kasu honetan, 2027ko ekainaren 30ean).

Enpresak aurreko ekitaldietako kopuruak kobratzeko eskubidea onartu

Adibidea: Langile batzuek uste dute aldi jakin batean (2015ko urtarriletik 2020eko martxora arte) behar ez zituzten lanak egin dituztela. Arduradunei eskaera bidali eta eskubidea onartu diete; ondorioz 2020eko apirilean 400.000 € ordaindu dizkiete. Nola zergapetu behar da zenbateko hori?

Kobratutako kopuruak enpresari eskatu dakizkioke langileei kobratzeko eskubidea onartu dien ekitaldian, hau da, 2015eko ekitaldian. 2000 - 2014 aldian kopuruak ezin ziren eskatu, langileek ez baitzeukaten onartuta kobratzeko eskubidea modu ofizialean (ezin zizkioten eskatu nominen arduradunari).

Etekinok 5 urte baino aldi luzeagoan sortu direnez, %50 bakarrik egotz daiteke, baina 300.000 €-ko mugarekin. Hau da, 300.000 € %50 aplikatuta egotz daitezke (150.000 €) eta gainerakoa, 100.000 €, osorik egotzi behar da (%100).

2020ko aitorpenean egotzi beharreko etekinak, guztira: 250.000 €.

Sententzia judizialak onartutako atzerapenak (epaileak hura jasotzeko eskubidea edo bere kopurua aitortzen du)

2020ko urtarrilean Enpresa bateko langileei % 5eko murrizketa aplikatu diete soldatan. Erreklamazio judiziala egin dute, eta, azkenean, Auzitegi Gorenak arrazoia eman die langileei 2023ko azaroan,(30 hileko ordainketei dagokiena) eta 2.000 € kobratzeko eskubidea daukate, 2023ean 1.000 € eta 2025ean 1.000€. Jasotako kopuruak zein ekitalditan egotzi behar diren.

Langileek zenbateko hori norberaren lanaren etekin gisa integratuko dute 2023eko ekitaldiko aitorpenean.

Etekina bi urte (30 hileko ordainketei dagokiena) baino gehiagoan sortu denez, % 60a integratuko da. 5 urte izan balitz % 50a integratuko zitekeen.

Kasu honetan, 2023eko aitorpenean kobratutako eta sortutako 1000€ sartu behar da eta %60a integratuko da.

2025ean gainerako 1.000 euroak jasotzen dituenean, 2023ko ekitaldia zuzentzeko idazki bat egingo du berriro, jasotzen diren egunaren eta zerga hau aitortzeko hurrengo epearen arteko epean (aurreko kasuan bezala, errendimendua % 60an txertatuko da).

%60 edo %50 integrazioak 300.000€ muga dauka.

Epai batean onartutako atzeratutako kopuru bat kobratu (epaileak ez du onartu kopurua jasotzeko eskubidea, ez zenbatekoa ezarri, baizik eta eskatu daitekeen kopuru bat ordaintzeko agindu).

Adibidea: Enpresa batek diru arazoak dauzka eta ez die ordaintzen langileei. Langileek epaitegietara jo dute erreklamazio batekin, epailearen aginduz enpresa enbargatu dute eta langileek kobratzea lortu dute.

Epaiak ez dio ezer atzeratutako kopuruak jasotzeko eskubideaz, ez haien zenbatekoaz; aitzitik, eskatu zitezkeen kopuru batzuk ordaintzeko agintzen du. Beraz, jasotako kopurua sortu den ekitaldiari egotzi behar zaio (edo ekitaldiei), diruzaintzan dirurik eduki ez eta atzeratutako ordainsaria balitz bezala..

Langabezia Kobratutako kantitateen tributazioa

Kobratutako langabezia kantitateak aitortu behar dira?

Langabezia kobratuko kantitateak lan etekin pertsonala da %100ean integratzen dena, baldin eta errenta gisa jasotzen bada.

Jasotze hori ordainketa bakarraren modalitatearen pean ordaintzen denean salbuetsita egongo da, baldin eta jasotako zenbatekoak lan sozietateetako edo elkartutako lan kooperatiben akzioak edo partaidetzak erosteko badira (2014.01.01etik aurrera ekarpen bat merkataritzako erakunde baten kapitalera, gehietzen da) 5 urtez edo epe luzeago batez mantentzen badira. 2016.01.01etik ez da beharrezkoa izango akzioari epeaari bost urtez eustea, baldin eta ezin bazaio eutsi enpresa edo jarduera ekonomikoa likidatu egin delako konkurtso-prozedura baten ondorioz.

Prestazioa jarduera bati ekiteko erabiltzen bada, langile autonomoei dagokienez, salbuespena baldintza berberen arabera ezarrita dago.

Bekak. Tributazioa

Bekak kobratutako kantitateak aitortu behar dira?

Orokorrean ikasketak egiteko ordaintzen diren kopuruak (laguntzak, bekak, etab.), PFEZen kargapeko (eta salbuetsi gabeko) eta haren konturako atxikipenen sistemaren menpeko etekinak izango dira jasotzailearentzat, norberaren lanaren etekin gisa zein lanbide-jarduera baten emaitza gisa.

Nolanahi ere den, bekak publikoak, irabazasmorik gabeko erakundeek edo Aurrezki-kutxa eta banku-fundazioei (hauek 2016.01.01tik) buruzko 2013ko abenduaren 27ko 26/2013 Legeko II. tituluan arautzen diren banku-fundazioek beren gizarte-ekintzaren barruan bekak ikasketak egiteko ematen badituzte Espainian edo atzerrian, hezkuntza sistemaren maila eta gradu guztietan (unibertsitateko hirugarren zikloraino, hau da, doktoretzaraino), salbuetsita egongo dira. Halaber, salbuetsita egongo dira funtzionarioei eta herri administrazioaren zerbitzupeko gainerako langileei ikerkuntza helburuekin ematen zaizkienak, bai eta unibertsitateetako irakasleei eta ikertzaileei ematen zaizkienak ere.

Zein gastu kenkarriak dira lan etekina kalkulatzeko?

Gastu kengarritzat honako hauek hartuko dira soil-soilik:

Gizarte Segurantzari edo funtzionarioen derrigorrezko mutualitate orokorrei egindako kotizazioak, eskubide pasiboengatiko murrizketak eta zurtzen erakundeei edo antzeko erakundeei egindako kotizazioak, eta, orobat, zergadunek Gizarte Segurantzaren ordezko entitate edo instituzioei ordaindutako zenbatekoak, baldin eta, indarrean dagoen araudiaren arabera, haiek beren gain hartu badute Gizarte Segurantzari dagozkion zenbait kontingentziaren prestazioa.
Herri-hautapeneko kargu politikoek eta izendapen askeko kargu politikoek euren erakunde politikoari nahitaez emandako kopuruak. Kopuru horien muga lanpostu hori betez lortutako etekin osoen %25 izango da, betiere etekin horiek zergadunaren errenta-iturri nagusia baldin badira.

Badute inolako zerga-hobaririk atzerrian egindako lanen etekinek?

Bai, baldintza jakin batzuk betez gero; arautegiaren arabera bi zerga-onura daude, baina bateraezinak dira:

Kargatik salbuetsitako saria (Gehiegikerien araubidea): Kargatik salbuetsitako saria da atzerrian ari diren langileek Espainian jardunez gero jasoko lituzketen ordainsarien gainetik jasotzen duten diru kopurua.
Zerga-ondoreetarako atzerriko langileen gaindikinen araubidea aplikatu ahal izateko ezinbestekoa da lan-ondoreetarako lantokia aldatzea eta ondorioz langileak 9 hilabete baino luzeago udalerri berean bizi behar izatea. 9 hileko aldia etengabea izan behar da, baina zerga-ekitaldi har ditzake.
Salbuespena atzerrian egindako lanengatik.
Baldintzak:
1. Lortutako errentak lanaren etekinak izan behar dira.
2. Errentak atzerrian egindako lanaren ondoriozkoak izan behar dira (langilea atzerrian dagoen lan-zentro batera joan behar da).
3. Lanak egoiliarra ez den enpresa edo erakunde batentzat egin behar dira, edo atzerrian dagoen establezimendu iraunkor batentzat. Salbuespena ondoko kasuan bakarrik aplikatu daiteke: zergadunak egindako jarduerak irabaziak ekarri badizkio egoiliarra ez den erakundeari edo establezimenduari, hau da, abantaila edo onuraren bat ekarri badio, edo balio erantsia eman badio.
4. Lanak egin diren lurraldean PFEZ bezalako edo haren antzeko zerga bat aplikatu behar da.

Muga

Atzerrian emandako egunetan sortu diren ordainsariei aplikatuko zaie salbuespena, eta urtean 60.100 eurokoa izango da gehienez.

Bateragarritasuna

Salbuespen hau eta sarien araubide orokorra bateragarriak dira.

13/2013 Foru Arauaren 92.2 artikuluan araututako nazioarteko zergapetze bikoitzagatiko kenkaria:

Zergadunaren errenten artean atzerrian zerbitzuak modu iraunkorrean ematearen ondoriozko lan-etekinak sartzen direnean, zergadunak kenkari bat egin ahal izango du artikulu honen aurreko paragrafoan araututakoarekin bateraezina den nazioarteko zergapetze bikoitz alternatiboa saihesteko; kenkari hori aipatutako lan-etekinei dagokien kuota osoaren zati baten % 50ekoa izango da.

Paragrafo honetan xedatutakoa aplikatzeko, zergadunak zergaldiko ehun eta laurogeita hiru egun baino gehiago eman beharko ditu atzerrian, aurreko lerrokadan aipatzen diren etekinak eratortzen dituen lan-kontratuari dagozkion eginkizunak betetzen; nolanahi ere, errendimendu horiek atzerrian bakarrik egin beharko dira.

Bidegabeko kaleratzeagatik jasotzen den kalte-ordainaren salbuespenen mugak

Bidegabeko kaleratzeagatik jasotzen den kalte-ordainaren salbuespenak badauka mugarik EEE)? Eta lan-harremana azkentzea adosten denean jasotzen den kopuruak?

Kaleratzeak, EEEak, administrazio publikoen plan estrategikoak.

Salbuetsitako kontzeptuak:
- Langileak kaleratzeagatik edo lana utzarazteagatik jasotzen duen kalte-ordaina, hain zuzen ere Langileen Estatutuan ezarritako nahitaezko zenbatekoa.
  Kaleratze kolektiboa gertatzen denean Langileen Estatutuko 51. artikuluaren arabera, edo kontratuak azkentzen direnean estatutu horretako 52. artikuluko c) letran azaldutako arrazoietako batengatik, Zergaren kargatik salbuetsita dago bidegabeko kaleratzeagatik jasotzen den kalte-ordainerako Langileen Estatutuan ezarritako nahitaezko kopurua gainditzen ez duen kalte-ordainaren zatia; ezinbestekoa da kaleratze kolektiboa edo eta kontratu-azkentzea arrazoi ekonomikoengatik, teknikoengatik, antolaketakoengatik edo ekoizpenekoengatik gertatzea, edo ezinbestean.
- Ordezpen-kontratu baten babesean lan-harremana deuseztatu eta lan-jarduera behar baino lehenago uzteagatik langileek jasotzen dituzten kopuruak.
- Administrazio publikoek Langileen Estatutuko 51. artikuluan ezarritako arrazoietako bat oinarritzat hartuta giza baliabideen arloan egiten dituzten plan estrategikoak (kaleratze kolektibotzat hartzen dira).Jasotako zenbatekoak salbuetsita daude, gertaera eragilea 2021/03/31 baino lehenagokoa bada. Geroagokoa bada, lotuta dago, eta ez salbuetsita.
  - Salbuetsitako kalte-ordainaren zenbatekoa ezin da izan 183.600 euro baino gehiago.
    - Kalte-ordainaren zenbatekoa hortik gorakoa bada edo kalte-ordaina kapital modura jaso bada, bi aukera daude: 2 urte baino aldi luzeagoan sortu bada, kopuruaren %60 integratu behar da zerga-oinarrian; 5 urte baino aldi luzeagoan sortu bada, %50 integratu behar da.
      %100etik beherako integrazio-ehunekoa aplikatu ahal bada, gehienez ere 300.000 euroko zenbatekoari aplikatuko zaio urtean. Hortik gorako zenbatekoa osorik (%100) integratuko da.
    - Kalte-ordaina errenta modura jaso bada, osorik (%100) integratuko da.

Lan-harremana ados jarrita azkentzea

Lan-harremana azkentzea adosten denean, langileak jasotzen duen kopuruak ez dauka salbuespenik. Kalte-ordaina errenta modura jasoz gero, osorik (%100) integratuko da; kapital modura jasoz gero, modu nabarmen irregularrean lortutako lanaren etekintzat joko da eta %50 integratuko da. %100etik beherako integrazio-ehunekoa aplikatu ahal bada, gehienez ere 300.000 euroko zenbatekoari aplikatuko zaio urtean. Hortik gorako zenbatekoa osorik (%100) integratuko da.

Ordezpen-kontratuak edo erretiro aurreratuagatiko sariak

Kasu hauetan enpresak ez du kaleratzen langilea, ez dira biak ados jartzen lan-harremana azkentzeko, eta administrazio publiko batek ez du abian jartzen giza baliabideen plan estrategikoa; aitzitik, hauen xedea langileari erretiro partziala hartzeko edo sasoi baino lehen erretiratzeko pizgarriak ematea da.

Kasu hauetako haborokinak ez daude salbuetsita.

Errenta modura jasoz gero, osorik (%100) integratuko da; kapital modura jasoz gero, lanaren etekin irregulartzat joko da eta %50 edo %60 integratuko da, kasuan kasukoa jasotako kopurua sortutako urteen arabera (saria edo haborokina erretiro arrunterako falta diren urteen arabera kalkulatu ohi da, baina kasu batzuetan enpresan lan egindako urteen arabera kalkulatzen da).

%100etik beherako integrazio-ehunekoa aplikatu ahal bada, gehienez ere 300.000 euroko zenbatekoari aplikatuko zaio urtean. Hortik gorako zenbatekoa osorik (%100) integratuko da.

13/2013 Foru Araua, abenduaren 5ekoa, PFEZi buruzkoa, 9.5 eta 19. artikuluak.

BGAE eta gizarte-aurreikuspeneko beste sistema batzuk: Prestazioak edo erreskateak 2026tik aurrera

Errenta moduan

Jasotako prestazio osotik, lortutako errentagarritasunari dagokion zatia eta egindako ekarpenetatik datorrena bereizi behar dira, biek tratamendu fiskal desberdina baitute.

Lortutako kontingentzia gertatzean lortutako errentagarritasun positiboa:
- Salbuetsita egongo da biziarteko errenta gisa edo gutxienez 15 urteko iraupeneko eta zenbateko konstanteko errenta gisa jasotzen bada (arrazoi tekniko edo finantzarioengatik zenbatekoa aldatzen ez bada).
- Kapital higigarriaren etekin gisa tributatuko du gainerako kasuetan.
Jasotako gainerako kopurua: % 100eko lan-etekin pertsonal gisa ordainduko du zerga.

Nola kalkulatu errendimenduari dagokion prestazioaren zatia?

Etekintzat hartuko da egindako ekarpenen eta zergadunaren eskubide ekonomikoen arteko alde positiboa, prestazioak eragin dituen kontingentzia edo zirkunstantzia gertatu den unean.
Errendimenduek eskubide ekonomiko guztien gainean duten proportzioa prestazioa eragiten duen kontingentzia edo zirkunstantzia gertatzen den unean kalkulatuko da, eta ez da aldatuko prestazioa jasotzen den aldi osoan, kobratzeko modua edozein dela ere.

Adibidez: pertsona bat 2024an erretiratzen da eta data horretan 100.000 €ditu bere BGAEan (73.000 €ekarpenak eta ekarpenak eta 27.000 €errentagarritasuna). 2026an prestazioa jasotzen duenean 110.000 €ditu BGAE horretan.
Eman beharreko urratsak:

Kalkulatu errentagarritasunak erretiro-datan guztizkoarekiko duen ehunekoa: 27.000/100.000 = % 27
Jasotako prestazioaren % 27 aplikatzea:
- Biziarteko errenta gisa erreskatatzen badu (edo 15 urte edo gehiago): prestazioaren % 27 salbuetsita dago, eta gainerakoa % 100eko lan-errendimendua da
- Errenta moduan erreskatatzen badu (aurreko baldintzak bete gabe): jasotzen duen prestazioaren % 27 kapital higigarriaren etekina da, eta gainerakoa % 100eko lan-etekina.
- Kapital gisa erreskatatzen badu: jasotako guztiaren % 27 (110.000 €x % 27) kapital higigarriaren etekina da, eta gainerakoa (110.000 €x % 73) lan-errendimendua da, % 70ekoa.
- Araubide iragankorra (2025/12/31ra arte aplikatzekoa den araudia) 2025eko abenduaren 31ra arte egindako ekarpenei eta kontribuzioei dagokien prestazio-zatiari aplika dakioke; beraz, 2026tik aurrera kobratzen bada ere, data horretatik aurrera ekarpenik eta kontribuziorik ez badago, prestazio osoari iragankorra aplika dakioke. Adibide honetan, 110.000 euroen gaineko % 60ko zerga ezar dezakezu, norberaren laneko errendimendu gisa.

Behartutako erakundeek errentagarritasun horri buruzko informazioa Zerga Administrazioaren esku jartzen ez badute eta aurreikuspen-sistemari egindako lehen ekarpena 2026ko urtarrilaren 1a baino lehen egin bada:

Hartzailearen antzinatasunari buruzko informazioa aurkezten badu:

Aurreikuspen-sisteman prestazioak jasotzen dituen pertsonaren antzinatasun-urte bakoitzeko jasotako prestazioaren zenbatekoaren % 1 zenbatuko da, prestazio horien % 35eko mugarekin.
Prestazioen hartzaileak aurreikuspen-sisteman duen antzinatasuna zehazteko, prestazioa eragin duen kontingentzia edo zirkunstantzia gertatu arteko urte-kopurua zenbatuko da.

Antzinatasunari buruzko informaziorik ematen ez bada: jasotako prestazioaren zenbatekoari 100eko 25eko ehunekoa aplikatzearen emaitza izango dira etekinak.

Zer da errenta gisako prestazioa?

Prestazio bat errenta moduan kobratutzat jotzen da aldizkako edo errepikakor ordainketetan jasotzen denean (adibidez, hilean behin, hiru hilean behin, urtean behin), aldi bakoitzean gutxienez ordainketa bat barne hartuta. Errentak biziartekoak edo aldi baterakoak izan daitezke, kontingentziaren datatik gertukoak edo geroratuak.

10. art. 1 b) Pentsio Plan eta Funtsen Erregelamendua, otsailaren 20ko 304/2004 Errege Dekretua

Nola ordaintzen dituzte desgaitasuna duten pertsonek jasotako prestazioak?

% 65eko edo gehiagoko desgaitasun fisiko edo sentsoriala edo % 33ko edo gehiagoko desgaitasun psikikoa duten pertsonak.
- Salbuetsita daude pertsona horiek errenta gisa lortutako prestazioen ondoriozko lan-etekinak, lanbide arteko gutxieneko soldata halako hiru izanik muga.
2016/07/01etik aurrera, salbuespen horren onuradun izan daitezkeen ekarpenak desgaitasunen bat duten pertsonen aldeko gizarte-aurreikuspeneko planetara egindakoak baino ez dira, baldin eta Borondatezko Gizarte Aurreikuspeneko Erakundeei buruzko otsailaren 23ko 5/2012 Legearen hirugarren xedapen gehigarrian eta haren Erregelamenduaren 40. artikuluan eta hurrengoetan eskatutako baldintzak betetzen badituzte.
Ekarpen guztiak desgaitasuna duen pertsona izan aurrekoak badira: prestazio horiek ez daude salbuetsita.
Baldin eta bazkide den esparruko BGAEari ekarpenak egiten hasi ondoren aitortzen bazaio bere desgaitasuna, Foru Arauan aurreikusitako salbuespenerako eskubidea duten prestazioak ezintasun hori aitortu ondoren egindako ekarpenei dagozkienak baino ez dira izango.
- Prestazio horiek, finantza-arau baten bidez kalkulatu beharko dira, eta bertan kontuan hartuko dira emandako kopuruen zenbatekoa, ekarpenen datak eta horiek sortutako etekinak. Horrela, legez eskatutako desgaitasun-ehunekoa zergadunari aitortu ondoren eskuratutako zati alikuotei dagozkien zenbatekoei bakarrik aplikatuko zaie salbuespena. Horretarako, egokia litzateke FIFO parte-hartzearen metodoa aplikatzea (lehenengo sarrera lehen irteera).
Gizarte Segurantzan sartuta ez dauden mutualistak edo kooperatibistak. ezintasun iraunkor osoaren (55 urtetik gorakoen kasuan bakarrik), ezintasun absolutuaren edo baliaezintasun handiaren ondoriozko prestazioak, honako kasu hauetan salbuetsita daude:
- Gizarte Segurantzako erregimen berezian sartuta ez dauden profesionalei beren konturako langileei edo autonomoei gizarte-aurreikuspeneko mutualitateek aitortutako prestazioak, aipatutako Gizarte Segurantzako erregimen bereziaren alternatiba gisa jarduten badute.
- Borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeek bazkide kooperatibistei aitortzen dizkieten prestazioak.

Salbuetsitako zenbatekoaren muga Gizarte Segurantzak dagokion kontzeptuagatik aitortzen duen gehieneko prestazioaren zenbatekoa izango da. Gaindikina lanaren errendimendu gisa zergapetuko da, eta Gizarte Segurantzaren eta lehen aipatutako mutualitateen edo borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeen prestazioak aldi berean ematen badira, azken horien prestazioetan gertatu dela ulertuko da.

Gainerako kasuetan: Errenta bidezko erreskateek % 100eko tributua izango dute. Kapital formako erreskateek gainerako kontingentziek bezala tributatuko dute.

KAPITAL formako erreskatea

Tributazioa eta lortutako errentagarritasuna bereizi behar dira, ekarpen edo kontribuzioei dagokienetik.

Lortutako errentagarritasunari dagokion zatia:
- Kapital higigarriaren % 100eko etekin gisa tributatuko du
Ekarpenari edo kontribuzioari berari dagokion zatia: lan pertsonalaren etekin gisa ordainduko du zerga.
- Kontingentzia bakoitzeko lortutako lehen prestazioa % 70ean txertatuko da, eta urteko 300.000 euroko gehieneko zenbatekoaren gainean baino ezin da aplikatu.
- Ehuneko eta muga hori zenbatzeko, kontuan hartu behar dira kontingentzia bakoitzeko gizarte-aurreikuspeneko sistema guztietatik eratorritako kopuruak.

2025eko abenduaren 31n indarrean zegoen araudia aplika dakioke 2026ko urtarrilaren 1a baino lehen egindako enpresa-ekarpen eta -kontribuzioei lotutako kapital gisa jasotako prestazioen zatiari. Kasu horretan, ekarpen guztiak 2026a baino lehenagokoak badira, jasotako guztizkoa % 60ari egotzi dakioke, lan-etekin pertsonal gisa. 2026 baino lehenagoko eta ondorengo ekarpenik baduzu, araubide hori aurreko ekarpenen zati proportzionalari aplika diezaiokezu.

Nola kalkulatu errendimenduari dagokion prestazioaren zatia?

Kalkulatu errentagarritasunak erretiro-datan guztizkoarekiko duen ehunekoa: 27.000/100.000 = % 27
Jasotako prestazioaren % 27 aplikatzea:
- Biziarteko errenta gisa erreskatatzen badu (edo 15 urte edo gehiago): prestazioaren % 27 salbuetsita dago, eta gainerakoa % 100eko lan-errendimendua da
- Errenta moduan erreskatatzen badu (aurreko baldintzak bete gabe): jasotzen duen prestazioaren % 27 kapital higigarriaren etekina da, eta gainerakoa % 100eko lan-etekina.
- Kapital gisa erreskatatzen badu: jasotako guztiaren % 27 (110.000 €x % 27) kapital higigarriaren etekina da, eta gainerakoa (110.000 €x % 73) lan-errendimendua da, % 70ekoa.
- Araubide iragankorra (2025/12/31ra arte aplikatzekoa den araudia) 2025eko abenduaren 31ra arte egindako ekarpenei eta kontribuzioei dagokien prestazio-zatiari aplika dakioke; beraz, 2026tik aurrera kobratzen bada ere, data horretatik aurrera ekarpenik eta kontribuziorik ez badago, prestazio osoari iragankorra aplika dakioke. Adibide honetan, 110.000 euroen gaineko % 60ko zerga ezar dezakezu, norberaren laneko errendimendu gisa.

Hartzailearen antzinatasunari buruzko informazioa aurkezten badu:

Antzinatasunari buruzko informaziorik ematen ez bada: jasotako prestazioaren zenbatekoari 100eko 25eko ehunekoa aplikatzearen emaitza izango dira etekinak.

Lehenengo prestazioa nahitaez % 70ari egotzi behar al diot?

Zergadunak ez ditu nahitaez % 70ean (edo, hala badagokio, % 60an) integratu behar lehenengo kobrantza-ekitaldian kapital gisa jasotzen dituen zenbatekoak; aitzitik, ehuneko hori bigarren ekitaldian edo hurrengoetan kapital gisa lortzen dituen zenbatekoei aplika diezaieke, baldin eta aurretik egin ez badu.

Noiz ulertzen da erretiroa hartu dela?

Bazkide arruntak erretiroa hartzen duenean Gizarte Segurantzan eta antzekoetan dagokion erregimenean edo organo eskudunaren arabera. Ondorio horietarako:
- Erretiro aurreratua, malgua, partziala eta, hala badagokio, Gizarte Segurantzak aitortutako beste formula baliokide batzuk erretirotzat hartuko dira. Erretiro arruntaren aurreko laguntza ere erretiro aurreratuaren, erretiro malguaren eta erretiro partzialaren baliokidetzat hartu behar da, eta, beraz, erretirotzat.
- Gizarte Segurantzaren hitzarmen berezi batean ekarpenak egiten ari diren bazkideek ez dute benetan erretiroa hartuko Gizarte Segurantzan; ondorioz, baldintza horietan, BGAEaren erretiro-kontingentzia ez da gertatutzat joko. Beraz, hitzarmen bereziaren indarraldian BGAEtik jasotzen dituzten ordainsariak erretiro-gertakaria ez den beste arrazoi batengatik kobratutzat jo ahal izango dira.
- Desgaitasun-egoeran dagoen pertsonaren kasuan, BGAEaren Estatutuetan edo bazkidea atxikita dagoen aurreikuspen-planaren erregelamenduan xedatutakoa aztertu behar da, ezintasun-egoeren ondoren erretiro-prestazioak kobratzeko aukerari dagokionez, hau da, ezintasun-kontingentzia gertatzen den bazkideek BGAEan aktiboan jarraitzea aukera dezaketen ala ez, eta gertakizun hori gertatzen denean erretiroagatiko prestazioa kobratzea eska dezaketen ala ez.
Gizarte Segurantzari dagokion araubidean erretiroa hartzeagatik zehaztutako erretiroa hartzea ezinezkoa denean, kontingentzia erakundearen estatutuetan ezarritako adinean gertatu dela ulertuko da, eta adin hori ezin izango da hirurogei urtetik beherakoa izan, betiere lan- edo lanbide-jarduera gauzatzen ez bada, jarduera bertan behera uzten bada eta erretiro-kontingentziarako Gizarte Segurantzako ezein araubidetan kotizatzen ari ez bada.
Era berean, kooperatiba-sozietateetako eta lan-sozietateetako autonomoak edo bazkide langileak eta lan-bazkideak biltzen dituzten enpleguko borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeek hirurogei urtetik aurrera arautu ahal izango dute erretiro-prestazioa jasotzeko aukera, betiere lan- edo lanbide-jarduera gauzatzen ez bada edo prestazioa bertan behera uzten bada.

Erretiratutako pertsona batek erreskatatu al dezake borondatezko baja?

Ez, erretiroa hartu ondoren ezin da ulertu borondatezko bajagatik (10 urte) erreskatatzen duenik. Behin erretiroa hartuta, honako kontingentzia hauengatik prestazioa kobratzen duela baino ezin da ulertu:

Erretiroa.
Mendetasun larria edo mendetasun handia
Heriotza.

Nola ordaintzen duzu erreskatea kapital gisa ekitaldi berean bi BGAE edo gizarte-aurreikuspeneko beste sistema batzuk?

Bi erreskateak edo prestazioak % 70era egotzi ahal izango dira (edo, hala badagokio, % 60ra).

Muga kontingentziaren edo produktuaren araberakoa da?

Lehen prestazioa soilik kontingentziagatik integratzen da, ez produktuagatik edo babes-sistemagatik. % 70eko integrazio-ehunekoa (edo hala badagokio % 60koa) aplikatzeko, araudiak tratamendu unitarioa ematen die BGAEetatik, pentsio-planetatik, gizarte-aurreikuspeneko mutualitateetatik, enpresako gizarte-aurreikuspeneko planetatik, aseguratutako aurreikuspen-planetatik eta mendekotasun-aseguruetatik jasotzen diren zenbatekoei.

Nola ordaintzen duzu BGAE baten heriotzagatiko prestazioa?

Zein zergatan ordaintzen duzu zerga?
- Onuradunaren PFEZn beti, inoiz ez oinordetzetan
Zein ariketatan?
- BGAEaren erreskate-ekitaldian sartuko da (ez nahitaez heriotzaren ekitaldian).
Nola ordaintzen duzu zerga kapital moduan erreskatatzen bada?
- 2025eko abenduaren 31n indarrean dagoen araudia aplika dakieke 2026-01-01etik aurrera kapital gisa jasotako prestazioei, prestazio horiek 2026ko urtarrilaren 1a baino lehen egindako enpresa-ekarpen eta -kontribuzioei lotuta badaude. Kasu horretan, jasotako guztia (2025/12/31 baino lehenagoko ekarpen horiei dagokien zatian) % 60an sar daiteke (300.000 euroko mugarekin), lan pertsonaleko errendimendu gisa. Errentagarritasunari dagokion zatia ez litzateke banakatuko.
- 2026tik aurrera indarrean dagoen araudia aplikatzen bada: jasotako prestazioaren guztizkotik, lortutako errentagarritasunari dagokion zatia eta egindako ekarpenetatik datorrena bereizi behar dira, biek tratamendu fiskal desberdina baitute.
  - Lortutako errentagarritasunari dagokion zatia: kapital higigarriaren etekin gisa % 100eko zerga ordainduko du.
  - Ekarpenari edo kontribuzioari berari dagokion zatia: norberaren laneko errendimendu gisa ordainduko du zerga:
    - Kontingentzia horren lehen prestazioa % 70ean txerta daiteke (urteko 300.000 euroko gehieneko kopuruaren gainean).
    - Pertsona bat baino gehiago hiltzeagatik BGAEetatik kobratzeko eskubidea izanez gero, erreskate bakar baten muga % 70ekoa da (edo % 60koa) hildako pertsona bakoitzeko.
  - 2026 baino lehenagoko eta ondorengo ekarpenak bazeuden, bi aukera ditu: 2026tik aurrera indarrean zegoen araudia bakarrik aplikatzea, edo 2026 baino lehenagoko araudia aplikatzea 2025/12/31ra arte egindako ekarpenen zatiari.

Mistoan (zati bat kapitalean eta beste zati bat errentan)

Nola ordaintzen du 2026tik BGAE baten erreskatea modu mistoan?

Kapital gisa erreskatatutako zatia:
- Ekarpenei dagokien zatia % 70 da (300.000 €arte) lan-errenta gisa; soberakinak % 100 ordaintzen du.
- Errentagarritasunak % 100 ordaintzen du kapital higigarriaren etekin gisa
- 2026a baino lehenagoko ekarpenik baduzu eta araubide iragankorra aukeratzen badu: % 40ko murrizketa aplika dezake 2026a baino lehenagoko ekarpen horiei dagokien zatiaren gainean.
Errenta moduan erreskatatutako zatia:
- Errenta biziartekoa edo aldi baterakoa bada ≥ 15 urte, errentagarritasuna salbuetsita dago; ekarpenak lanaren etekin gisa baino ez dituzte ordaintzen ( % 100ean).
- Errenta 15 urtetik beherakoa bada, errentagarritasunak kapital higigarri gisa ordaintzen du zerga, eta ekarpenak, berriz, lan gisa ( % 100ean).

Kapital eta errenta moduko erreskatearen adibidea 2025/12/31ra arteko prestazioak edo erreskateak

Nola ordaintzen dituzte errentamenduak PFEZn?

Nola zergatzen dute etxebizitzetatik datozen higiezinen kapitalek?

Soilik etxebizitzetatik datozen higiezinen kapitaltzat joko dira Hiri Errentamenduei buruzko Legeko 2. artikuluan zehaztutako kontratuen ondoriozkoak. Hauxe ezarri da artikulu horretan:

“Etxebizitzaren errentamendua da eraikuntza bizigai bat errentan hartzea, xede nagusia errentariaren bizileku iraunkorra izatea dela.
Etxebizitzen errentamenduari buruzko arauak aplikatuko zaizkie finkarekin batera errentatzen diren altzariei, trastelekuei, garaje-plazei eta gainerako lokal, barrunbe eta zerbitzu guztiei”.

Hortaz, etxebizitzaren errentamenduak etxebizitzaren eranskinak barne dituela ulertzen da, betiere etxebizitzarekin batera lagatzen badira eta elementu guztien errentamendua araubide juridiko bakarra duen kontratu batean gauzatzen bada.

Zehazkiago, etxebizitzaren errentamenduaren kontzeptutik kanpora gelditzen dira Hiri Errentamenduei buruzko Legeko 3. artikuluan aipatzen den etxebizitzarena ez bezalako erabilerarako errentamendu-kontratuen ondoriozko etekinak. Artikulu hori dela bide:

“Etxebizitzarena ez bezalako erabilerarako errentamendua da eraikuntza bakarrean egonik aurreko artikuluan ezarritakoa ez bestelako lehentasunezko erabilera duen etxebizitzaren errentamendua.
Bereziki, halakotzat joko dira denboraldika egin diren hiri-finken errentamenduak, udan zein beste edozein sasoitan, baita finkan industri, merkataritza, eskulangintza, lanbide, jolas, laguntza, kultura edo hezkuntzaren gaineko jarduera bat egiteko gauzatzen direnak ere, errentamenduak egiten dituzten pertsonak edozein direla ere”.

Sarrerak: higiezinen kapitalaren sarreretan ondoko kopuruak sartu behar dira: batetik, errentariak jasotzen duen errenta eta, bestetik, higiezinaren titularrak kobratzen dituen gainerako kontzeptuak.
Gastuak: etxebizitzaren mataren arabera:
- Orokorrean: Finantzaketa-interesak eta -gastuak (dirulaguntzak izan ezik) eta ez ordaintzeagatiko aseguru-kuotak (300 € gehienez). Gainera, higiezin bakoitzeko lortutako etekin osoen %30ko hobaria aplikatuko da.
- Bizigune, ASAP edo antzekoetan integratutako etxebizitzak: Finantzaketa-interesak eta -gastuak (dirulaguntzak izan ezik). Gainera, higiezin bakoitzeko lortutako etekin osoen %70ko hobaria aplikatuko da.
- Zonalde tentsionatuetan alokatutako etxebizitzak eta errenta erreferentzia-indize batera mugatzen dutenak: Finantzaketa-interesak eta -gastuak (dirulaguntzak izan ezik) eta ez ordaintzeagatiko aseguru-kuotak (300 € gehienez). Gainera, higiezin bakoitzeko lortutako etekin osoen %70ko hobaria aplikatuko da.
- Azpierrentamendua: Azpierrentatzaileak errentamendu gisa ordaindutako zenbatekoak, azpierrentan hartutako elementuarekiko zati proportzionalean. Gainera, higiezin bakoitzeko lortutako etekin osoen %30ko hobaria aplikatuko da.

Hobariaren eta gastuaren baturak ez du ekarriko, ondasun higiezin bakoitzerako, etekin garbi negatiborik.

Gela bat alokatzen bada edo etxebizitza bat azpierrentan ematen bada, nola zergapetzen dira sarrerak?

Errentatzaileak jasotako zenbatekoak

Alokairua etxebizitza-premia iraunkorrerako erabiltzen bada, higiezinen kapitalaren etekin gisa ordainduko dute zerga, eta Aurrezkiaren Zerga Oinarrian sartuko dira.
- Errentariaren ohiko etxebizitza den gela alokatzeagatiko gastu kengarriak:
  Etxebizitzaren guztizko metro koadroen arabera kalkulatuko da hainbanaketa, etxebizitzaren zein ehuneko erabiltzen den alokairuan zehaztuz (metro karratu gela/metro karratu guztira etxebizitza). Alokairurako eta ohiko etxebizitzarako metroen daturik ez badago, banaketa proportzionala izan daiteke irizpide bat, hau da, etxeak logela alokatzeko 3 logela 1/3 baditu (eta 2/3ren arabera ondoriozta daiteke).
  Hobariaren eta gastu kengarriaren (interesak) baturak ezin izango du, higiezin bakoitzerako, etekin garbi negatiborik ekarri.
  Etxebizitza erosteko edo birgaitzeko erabilitako maileguetatik eta ez ordaintzeko asegurutik eratorritako finantza-gastuen zenbatekoa, gehienez 300 €-koa (programa publikoen bidez alokatutako etxebizitzetarako izan ezik), behar bezala hainbanatuta. Gastu horiek higiezina errentan ematen den neurrian baino ez dira kengarriak (adibidez, hiru hilabete errentan emanda, hiru hilabeteko interesak onartuko lirateke).
- Alokairuko diru-sarreren gaineko hobaria:
  - %70
    - Etxebizitza programa publikoetan badago (Bizigune, ASAP, etab.)
    - Tentsioz betetako eremu batean badago eta errenta erreferentziazko indize ofizialetara mugatzen bada,
    - Alokairu-errenta erreferentziazko indizeekin edo bitartekaritza publikoko prezioekin bat datozen zenbatekoetara mugatu den.
    - Garrantzitsua: 2. eta 3. kasuetan % 70eko ehunekoa aplikatu ahal izateko, higiezinaren ziurtagiri bat aurkeztu beharko du, tentsioz betetako eremuan dagoela eta alokairuaren zenbatekoa erreferentziazko indizeen barruan dagoela egiaztatzen duena. 2025eko ekitaldirako, 2026ko ekainaren 30era arte emandako ziurtagiriak aurkeztu ahal izango dira.
  - %30→ kasuetan (orokorra).

Azpierrentatzaileak jasotako zenbatekoak

Azpierrentamendua etxebizitza-premia iraunkorrera bideratzen bada, Oinarri Orokorraren kapital higigarriaren etekin gisa ordainduko dute zerga. Azpierrentatzaileak errentamendu gisa ordaindutako zenbatekoak kengarriak izango dira, azpierrentan hartutako elementuaren zati proportzionalean, eta, horrez gain, 100eko 30eko hobaria aplikatuko zaio azpierrentan hartutako higiezin bakoitzak lortutako etekin osoen eta gastu kengarri gisa zenbatutako zenbatekoaren arteko aldeari).

Bi kasuetan etekina ezin da izan negatiboa

Etxebizitzen bidez lortzen ez diren kapital higiezinaren etekin zergapetzea

Nola zergatzen dute Kapital higiezinaren etekinak, etxebizitzen bidez lortzen ez direnak (Negozio lokalak ,lonjak, lokalak,Garajea, ganbara...)?

Etekin garbia kalkulatu beharko da jasotako alokairuaren guztizkoagatik, Zerga-oinarri orokorrean ordaintzen duten kapital higiezinaren etekinen arauak aplikatuz.

Sarrerak

Higiezinen kapitalaren sarreretan ondoko kopuruak sartu behar dira: batetik, errentariak jasotzen duen errenta eta, bestetik, higiezinaren titularrak kobratzen dituen gainerako kontzeptuak. Ekitaldian kobratuak soilik.

Gastuak

Diferentzia bat ezarri da sasoiko etxebizitzen edo pisu turistikoen gastu egozgarrien eta gainerako higiezinen artean:

sasoiko etxebizitzak eta pisu turistikoak:

Higiezin bakoitzak lortutako etekin osoen gaineko %20ko hobaria ezartzen da.
Gastu kengarriak interes eta finantzaketa-gastuetara mugatzen dira (dirulaguntzak izan ezik).

Beste higiezin batzuk (lonjak, garajeak, lursailak, etab.):

Ez du inolako hobaririk higiezin bakoitzeko etekin osoen gainean.
Etekinen iturburu diren ondasunak edo haiek erabiltzeko edo gozatzeko eskubideak edo ahalmenak eskuratzeko, birgaitzeko edo hobetzeko inbertitutako besteren kapitalen korrituak, eta finantzaketako gainerako gastuak.
Estatuarenak ez diren zergak eta errekarguak,
Hirugarrenek, zuzeneko nahiz zeharkako kontraprestazio gisa, edo norberaren zerbitzuen ondorioz, sortzen dituzten diru kopuruak, hala nola, administrazio, jagoletza, atezaintzakoak zein antzekoak.
Errentamendua, azpierrentamendua edo eskubideen lagapena edo eraketa formalizatzeko egiten diren gastuak, eta ondasunen, eskubideen edo etekinen inguruko defentsa juridikoak eragiten dituenak.
Artapen eta konponketa gastuak.
Aseguru kontratuen primak.
Zerbitzu edo horniduretan gastatutako kopuruak.
Amortizazioetarako erabiltzen diren kopuruak.

Dena den, ondasun higiezin bakoitzeko, gastu kengarrien baturak ezin du ekarri etekin garbia negatiboa izatea.

Nolako zerga-kalifikazioa dauka funtzionamenduan dagoen negozio baten errentamenduak (tabernak…)?

Zergadunak lortutako etekinak kapital higigarriaren etekinak dira eta zerga-oinarri orokorrean sartu behar dira.

Negozio baten errentamendua izateko hauxe gertatu behar da: errentariak lokalaz gainera bertan ezarritako negozioa edo industria jaso behar du, eta kontratuaren xedea ez dira soilik bertan aipatzen diren ondasunak, baizik eta bizitza propioa duen ondare-unitate bat, berehala ustiatu daitekeena, edo ustiatu ahal izateko administrazio-izapide batzuk baino falta ez dituena.

Errentamenduaren etekina ezin da izan negatiboa

Eta maizterrarentzat, zer kenkari aplika daiteke errentatzaileari ordaintzen dionagatik?

Zergaldian zehar ohiko etxebizitzaren alokairua ordaintzen duten zergadunek zergaldian ordaindutako kopuruen %20ko kenkaria egin dezakete, eta urtean 1.600 euro gehienez.

Honako hauek zergaldian ordaindutako zenbatekoen ehuneko 35eko kenkaria aplikatu ahal izango dute, urteko 2.800 euroko mugarekin (*):

Familia ugariaren titular diren zergadunek.
13/2013 Foru-arau honen 98.1 artikuluko B) eta C) letretan aipatutako familia-unitateko kide diren zergadunek (guraso bakarrekoak eta genero-indarkeria).
36 urtetik beherako zergadunek; Etxebizitza-kontuetan gordailututako zenbatekoetarako ere bai, 36 urtetik beherakoak badira
%65eko edo hortik gorako desgaitasun-gradua edo mendekotasun-graduren bat aitortuta daukaten zergadunek.

Horretarako, ordaindutako zenbatekoari kendu egin beharko zaio zergadunak etxearen erosketarako jasotako diru-laguntzen zenbatekoa, zeinak salbuetsirik egongo baitira zerga honen arautegi erregulatzailearen arabera.

Baterako tributazioa aukeratzen bada eta kenkari horretarako eskubidea dutenak pertsona bat baino gehiago badira, batzuk 36 urtetik beherakoak eta beste batzuk adin horretatik gorakoak, aurreko lerroaldean ezarritako portzentajea (%23) eta muga (1.955) aplikatuko dira.

(*) 2024/12/31ra arte, % 20ko kenketa orokorraz gain (1.600 €-ko muga), 30 urtetik beherakoentzako kenkariak ( % 30 eta 2.400 €-ko muga) eta familia ugariena ( % 25, 2.000 €-ko mugarekin) zeuden.

Jarduera ekonomikoak

Zeintzuk dira jarduera ekonomikaren etekin garbia kalkulatzeko metodoak?

Etekin garbia honako metodo hauetako bakoitzarentzat finkatutako arauak aplikatuz kalkulatuko da:

Zuzeneko zenbatespena arrunta.
Zuzeneko zenbatespena erraztua.

Zuzeneko zenbatespenaren metodoak, araubide orokor gisa aplikatuko denak, honako modalitate hauek izango ditu:

Arrunta.
Erraztua. Modalitate hau jarduera ekonomiko jakin batzuei aplikatuko zaie, hain zuzen ere, zergadunak egindako jarduera guztiak hartuta, denek batera aurreko lehen urtean 600.000 eurotik gorako eragiketa bolumena gainditzen ez dutenei. (2016.01.01etik muga hau ez zaie aplikatuko nekazaritzako, abeltzaintzako, basogintzako eta baxurako arrantzako jarduerei).

Jarduera ekitaldiaren barruan egiten hasi bada, aurreko paragrafoan aipatu den kopurua konputatzeko ekitaldi horretan egindako eragiketa bolumena hartuko da kontuan.

Jarduera hasi den ekitaldia urtebetekoa baino txikiagoa bada, aurreko kopurua konputatzeko, egindako eragiketak urtearekin parekatuko dira.

Modalitate hau aplikatu ahal izateko, zergadunak espresuki adierazi beharko du hala nahi duela, arauz ezartzen den eran.

Errendimenduaren kalkulua: diru-sarrerak, gastuak, amortizazioa, etab.

ZUZENEKO ZENBATESPEN NORMALA: Etekin garbiaren kalkulua

Zuzeneko zenbatespenaren modalitate normalaren bidez, jardueren etekin garbia urtean zehar lortutako diru‑sarreren (inola ere ez dira jardueraren diru‑sarrerak kontu korronteetako interesak, eperako ezarpenak, dibidenduak, akzioak, inbertsio‑funtsak…) eta horiek lortzeko egindako gastuen arteko diferentziaren bidez kalkulatzen da, Sozietateen gaineko Zergan ezarritako arauen arabera.

Etekin garbia = Diru‑sarrerak – Gastuak ± Ondare‑aldaketak

Kalkulua egiteko, diru‑sarreren eta gastuen aitorpenetik abiatzen da, nahitaezko kontabilitateko eta erregistroko liburu eta agirietan oinarrituta. Horrez gain, indarrean dagoen araudian ezarritako arau berezi batzuk hartu behar dira kontuan.

ZUZENEKO ZENBATESPEN SINPLIFIKATUA: Etekin garbiaren kalkulua

Zuzeneko zenbatespenaren metodoaren modalitate sinplifikatuaren bidez etekin garbia zehazteko, honela jardungo da:

Diru‑sarreren eta gastuen arteko diferentzia kalkulatuko da, baina gastutzat hartu gabe: hornidurak, amortizazioak eta jarduerari atxikitako ondare‑elementuen irabaziak eta galerak, Sozietateen gaineko Zergaren Foru Arauak eta PFEZrenak ezarritakoaren arabera.
Aurreko letran aipatutako diru‑sarreren eta gastuen arteko diferentzia kalkulatuko da, eta lortutako zenbatekoa gutxituko da, amortizazioen, horniduren eta justifikazio zailko gastuen kontzeptuan, honela:
- 2025eko ekitalditik aurrera:
  - %20an, aurreko ekitaldiko diferentzia 35.000 €‑tik gorakoa ez bada
  - %15ean, aurreko ekitaldiko diferentzia 35.000 €‑tik gorakoa eta 85.000 €‑tik gorakoa ez bada
  - %10ean, aurreko ekitaldiko diferentzia 85.000 €‑tik gorakoa bada
2022, 2023 eta 2024ko zergaldietan, %15ekoa zen.

Emaitzari jarduerari atxikitako ondare‑elementuen irabaziak gehituko zaizkio edo galerak kenduko zaizkio, PFEZren Foru Arauak ezarritakoaren arabera.

Nork egotzi behar du jardueraren etekina ?

Ekonomia-jardueren etekinak jarduera horiei afektatutako produkzio-bideak edo giza baliabideak ohikotasunez, pertsonalki eta zuzenean bere kontura antolatzen dituenak lortutakoak direla jotzen da.

Kontrakoaren frogarik ezean, baldintza horiek ekonomia-jardueren titular gisa ageri diren pertsonek betetzen dituztela joko da.

Nortzuk daude behartuta zatikako ordainketak egitera?

Zatikako ordainketak aitortu edo sartu behar dituzte hiru hilean behin enpresa jarduerak (merkataritzakoak zein bestelakoak), lanbide jarduerak, jarduera artistikoak edo kulturalak modu lokabean, edo nekazaritza, abeltzaintza edo basozaintzako jarduerak egiten dituzten PFEZaren zamapeko subjektu pasiboek edo Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergaren epigrafe egokian alta emanda daudenek.

Halaber, zatikako ordainketak aitortu eta sartu behar dituzte errenta-eratxikipeneko araubidean egonik aurrean adierazitako jardueretako baten bat egiten duten erakundeetako bazkide, erkide, partaide eta gainerakoek ere. Araubide honetan sartzen dira sozietate zibilak (juridikoak zein bestelakoak), ondasun erkidegoak, jaraunspen banatu gabeak eta Zergei buruzko Foru Arau Orokorreko 34.3 artikuluan aipaturiko gainerako erakundeak ere.

Aurrean aipatutako erakundeetako kide bakoitzak haren mozkinetan duen partaidetzaren araberako zatia ordainduko du, bere aldetik Sozietateen gaineko Zergaren kargapean egon ezean (hala daude merkataritzako sozietateak eta nekazaritzako eraldakuntzako sozietateak), eta ordaindu ere PFEZaren kargapeko subjektu pasiboei aplikatzen zaizkien erregela eurei lotuz ordainduko dute.

Nola kalkulatzen dira zatikako ordainketak?

Autolikidazioa aurkeztu behar ez dutenak

Nekazaritza, abeltzaintza edo basogintzako jardueraren bat egiten duten zergadunak, baldin eta ordainketa zatikatuen urtearen azkenaurreko urtean ustiapenak sortutako sarreren %70i, gutxienez, diru-laguntza arruntak, kapital diru-laguntzak eta kalte-ordainak zenbatu gabe, atxikipena edo konturako sarrera aplikatu bazaie.
Lanbide jardueraren bat egiten duten zergadunak, baldin eta ordainketa zatikatuen urtearen azkenaurreko urtean jarduerak sortutako sarreren %70i, gutxienez, atxikipena edo konturako sarrera aplikatu bazaie.

Aurkeztu behar dutenak: Aurkeztu behar dutenak: Klakiaurkeztu behar ez dutenaka

ARAU OROKORRA	Zuzeneko zenbatespenaren araubidean dauden jarduera ekonomikoak	Jarduerak azken-aurreko urtean sortu duen etekin garbiaren %5.		Azken-aurreko urtea jarduera egin den lehena bada, urte osoko etekin garbia kalkulatu behar da.
ARAU OROKORRA	Nekazaritza, abeltzaintza, basogintza edo arrantza jarduerak.	Hiruhilekoan izan diren salmenten bolumenaren %2, aldi horretako atxikipenak eta konturako sarrerak kenduta.		Ezaugarriak: Kapitaleko diru-laguntzak ez dira sartzen. Kalte-ordainak ez dira sartzen.
KASU BEREZIAK	Sarrerei atxikipenak aplikatu bazaizkie.	Zatikako ordainketaren kalkulua ondokoen bidez: Azken-aurreko urteko etekin garbiak: azken-aurreko urteko atxikipen eta konturako sarreren guztirako zenbatekoaren %25 kendu behar da. Hiruhilekoko sarrerak gastuak kenduta: hiruhilekoan izan diren atxikipenak eta konturako sarrerak kendu behar dira.
	Jarduera hasi den ekitaldia (eta hurrengoa).	Zuzeneko zenbatespena.	Hiruhilekoan lortutako sarrera konputagarriak – gastu kengarriak x %20.
	Jardueraren etekin garbia negatiboa izan den azken-aurreko ekitaldia.	Arau orokorra: azken-aurreko ekitaldiko salmenten bolumenaren %0,5 azken-aurreko ekitaldiko atxikipenen eta konturako sarreren %25. Handizkariak: azken-aurreko ekitaldiko salmenten bolumenaren %0,25.

Zein betebehar formalik dute Jarduera ekonomikoak egiten dituzten zergadunek?

Jarduera ekonomikoren bat egiten duten pertsona fisikoek, jardueraren etekinak kalkulatzeko erabiltzen duten metodoa gorabehera, liburu bakarra egin eta kontserbatu beharko duzu, Eragiketa Ekonomikoen Erregistro Liburua deritzona.

Eragiketa ekonomikoen erregistro-liburua

Salmentak eta bestelako transmisioak

Ohiko etxebizitza eskualdaketa, zein da zerga tratamendua?

Ohiko etxebizitza eskualdatuta lortutako ondare irabazia kargapetik salbuetsita egongo da eskualdaketan lortutako guztirako zenbatekoa ohiko beste etxebizitza bat eskuratzeko inbertitzen bada.

Ondare-irabaziak salbuetsita geratuko dira kasu hauetan:

a) Mendekotasun larria edo mendetasun handia duten pertsonek ohiko etxebizitza saltzea. Ez dago mugarik ez eskualdaketen kopuruan ez irabaziaren zenbatekoan.

b) Ohiko etxebizitza 65 urtetik gorako pertsonek saltzea. Salbuespen hori ohiko etxebizitza eskualdatzearen ondoriozko irabaziaren lehen 400.000 euroetan, eta eskualdaketa bakarrerako.

Kasu bietan, etxebizitzak ohiko etxebizitzaren izaera izan behar izan du saldu aurreko bi urteetako momenturen batean.

c) Berrinbertsioagatiko irabazi salbuetsia. Zergadunak besteren finantzaketa erabili badu eskualdatutako etxebizitza eskuratzeko,orduan, horri dagokionez oil-soilik, eskualdaketaren balioari eskualdaketaren unean amortizatzeko dagoen maileguaren printzipala kentzean lortzen den emaitza hartuko da lortutako zenbateko osotzat.

Lortutako guztirako zenbatekoa = Eskualdaketa-balioa - Maileguaren printzipaletik amortizatu gabe dagoena

Beste ohiko etxebizitza batean inbertitutako zenbatekoa aurretik zeukan ohiko etxebizitza eskualdatzean jasotako zenbateko osoa baino txikiagoa da eta, beraz, berrinbertsio partziala baino ezingo litzateke egin. PFEZri buruzko Foru Arauan dio: “Berrinbertitutako zenbatekoa eskualdatzean jasotako zenbateko osoa baino txikiagoa baldin bada, berrinbertitutako zenbatekoari dagokion ondare irabaziaren zati proportzionala soilik geldituko da zergapetu gabe”.

Adibidea

Maileguaren printzipaletik amortizatu gabe dagoena 40.000€
Eskualdaketa-balioa 200.000€
Erosketa-balioa 150.000€
200.000 - 40.000 - 150.000= 10.000

Beraz, 10.000€ ez daude salbuetsita

Zelan kalkulatu behar da ondare irabaziak eta galerak burtsan kotizatzen ez duten akzioen salmentan?eta kotizatzen badute?

Irabazia / Galera: Eskualdaketa balioa – Eskuraketa balioa

Kotizatzen duten akzioak

Eskuraketa-balioa:
- (+) Eskuraketaren zenbateko erreala (Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergaren ondorioetarako balioa).
- (+) Eskuraketari datxezkion gastuak eta tributuak (interesak izan ezik), eskuratzaileak ordaindutakoak.
- (-) 2012ko urtarrilaren 1aren aurretik eskualdatutako harpidetza-eskubideengatik lortutako zenbatekoa kengarria izango da, salbu eta eskualdaketa horietan lortutako zenbatekoa eskualdatzailearen ondare-irabazitzat hartu bazen eskualdaketa egin zen zer-galdian.
- (-) Kapitala murriztearen ondoriozko ekarpenak itzultzeagatik jasotako zenbatekoa, jatorriko akzioen eskuraketa-balio zero bihurtu arte.
- (-) Akzioak jaulkitzearen ziozko prima banatzea, jatorriko akzioen eskuraketa-balioa zero bihurtu arte.
Eskualdaketa balioa:
- (+) Eskualdaketaren zenbateko erreala (kotizazioa merkatuan, edo prezio itundua, handiagoa bada).
- (-) Eskualdaketaren berezko gastuak eta zergak (interesak izan ezik).

Kotizatzen ez duten akzioak

Eskuraketa-balioa:
- (+) Eskuraketaren zenbateko erreala (Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergaren ondorioetarako balioa).
- (+) Eskuraketari datxezkion gastuak eta tributuak (interesak izan ezik), eskuratzaileak ordaindutakoak.
- (-) Kapitala murriztearen ondoriozko ekarpenak itzultzeagatik jasotako zenbatekoa, jatorriko akzioen eskuraketa-balioa zero bihurtu arte.
- (-) Akzioak jaulkitzearen ziozko prima banatzea, jatorriko akzioen eskuraketa-balioa zero bihurtu arte.
Eskualdaketa balioa:
- Ordaindutako zenbatekoa alderdi independenteek merkatuko baldintza arruntetan hitzartuko luketenari dagokiola frogatu ezean, eskualdaketa-balioa ezin da izan bi hauetako handiena baino gutxiago:
- Zergaren sortzapen egunaren aurretik itxitako azken ekitaldiko balantzearen emaitzako kopuru teorikoa.
  Balio teorikoa = Sozietatearen Ondare Garbia (Aktiboa – Pasibo Galdagarria) / Akzioen kopurua.
- Zergaren sortzapen-datan itxitako sozietatearen 3 ekitaldietako emaitzen batez bestekoaren %20ko kapitalizazioa + banaturiko dibidenduak + erreserbetarako esleipenak, balantzeak erregularizatu edo eguneratzekoak izan ezik.

Burtsan kotizatzen ez duten balioen eskualdaketaren gutxieneko balioa %20ko tasaren kapitalizazioaren bidez kalkulatzeko, Zergaren sortzapen-data baino lehenago itxitako hiru sozietate ekitaldien emaitzen batez bestekoa hartuko da (etekinak eta galerak). Ondorio horretarako, banaturiko dibidenduak eta erreserbetarako diru-kopuruak zenbatuko dira etekintzat, balantzeak erregularizatu edo eguneratzekoak alde batera utzita.

Alabaina, sozietateak urtebete besterik ez badarama martxan, ekitaldi honetako emaitza baino ez da kontuan hartuko.

Zelan ordaindu behar dira zergak kotizatzen duten akzioak harpidetzeko eskubideen salmentan? eta, kotizatzen ez dutenak?

Balore horien gaineko harpidetza- eskubideak eskualdatuz lortutako zenbatekoa ondare iraba-zitzat hartuko da eskualdatzailearentzat, eskualdaketa gauzatzen den zergaldian

Nola kargatzen ditu PFEZk dohaintzak? Dohaintza-emaileak egotzi behar du etekinik edo irabazirik?

Irabazirik egonez gero, ondare-irabazia egotzi behar du.

Eskuraketa-balioa: kostu bidezko eskualdaketa balitz bezala, hau da, eskualdaketaren benetako zenbatekoa.
Eskualdaketa-balioa: Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergaren arauak aplikatzearen ondoriozko zenbatekoa, hau da, Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergarako aitortutako balioa, edo Administrazioak egiaztatutakoa.

Ondare irabaziak eta Aurrezkiaren Oinarriaren errendimendu negatiboak elkarren artean konpentsa ditzake zenbatekoak?

Aurrezkiaren Oinarriaren errendimendu negatiboak soilik elkarren artean konpentsatu ahal dira, eta emaitza negatiboa bada, hurrengo 4 ekitaldietako zerga-tasako errendimenduekin konpentsatu ahal izango du.

Adibidea

Pertsona batek ondoko sarrera hauek izan ditu ekitaldian: 2.500 €-ko dibidenduak kobratu ditu eta higigarrien kapitalaren 4.000 €-ko errendimendu negatiboa dakarkion asegurua erreskatatu du. Gainera, 3.000 €-ko ondare-irabazia ekarri dion higiezin bat saldu du. Elkarren artean konpentsa ditzake zenbatekoak?

Aurrezkiaren Oinarriaren errendimendu garbiak -3.000 € dira (+1.000 jasotako dibidenduengatik, zeren 1.500 € salbuetsita baitaude, eta -4.000 aseguruagatik). Higiezinaren salmentak aurrezkiaren oinarriaren ondare-irabazia dakarkio higiezinaren salmentak.

3.000 €-ko irabazia aurrezkiaren zerga-oinarrian integratuko da eta Zerga-Oinarri horien zerga-tasa ordainduko da.

Ondare-galerak ondare-irabaziekin konpentsatu daitezke inolako mugarik gabe?

Ez. Aurrezki-oinarriaren ondare-irabaziak eta -galerak bakarrik euren artean konpentsatu daitezke. Emaitza negatiboa bada, irabazi- eta galera-mota horren saldo positiboarekin hurrengo lau urteetan konpentsatzeko geratuko da.

Era berean, aurrezki-oinarriaren kapital higigarriaren etekinak bakarrik euren artean konpentsatuko dira, eta emaitza negatiboa izanez gero, zenbatekoa etekin-mota bereko saldo positiboarekin konpentsatu ahal izango da hurrengo lau urteetan.

Baina saldo negatiboa oinarri orokorreko ondare-galeren ondorioz gertatu bada, haren zenbatekoa honela konpentsatuko da: lehenbizi, zergaldi bereko oinarri orokorreko etekin positiboen baturaren saldo positiboarekin (gehienez saldo horren %10a); gainerakoa hurrengo lau urteetako mota bereko irabazi eta galeren arteko saldo positiboarekin.

Salbuespen gisa, 2022/01/01etik aurrera, mikroenpresetan, enpresa txiki edo ertainetan, enpresa sortu berri edo berritzaileetan egindako inbertsioagatiko kenkaria aplikatzeko eskubidea ematen duten enpresa-partaidetzak edo akzioak saltzeagatiko galerak, hartzekodunen konkurtso batetik edo entitatea likidatzeko beste kasu batzuetatik badator, aurrezkiaren oinarriko irabazi eta etekinekin konpentsatu ondoren saldo negatiboa ematen jarraitzen badute, horien zenbatekoa zerga-aldi berean lortutako oinarri orokorreko etekinen baturatik ateratzen den saldo positiboarekin konpentsatu ahal izango da, saldo positibo horren %25eko mugarekin. Konpentsazio horien ondoren ondare-galerari dagokion saldo negatiboren bat geratzen bada, zenbateko hori hurrengo lau urteetan konpentsatuko da, aipatutako hurrenkera berari jarraituz.

PFEZ: Kenkariak

Familiakoak eta pertsonalak

Zer baldintza bete behar dira ondorengoengatiko kenkaria aplikatu ahal izateko?

Betekizunak ( 13/2013 Foru Araua)

30 urtetik beherako adina: 30 urte baino gutxiago izan behar dute zergaren sortzapenaren unean, salbu eta ezintasunaren ziozko kenkaria izateko eskubidea ematen duten ondorengo ahaideak direnean.
Ondorengoekin berdinetsitakoak:Ondorengotzat hartzen dira, halaber, erakunde publiko eskudunaren aurrean formalizatutako tutoretzapean, harrera iraunkorrean edo adopzio-helburuko zaintzapean dauden pertsonak.
LGS baino txikiagoko urteko errentak: Lanbide Arteko Gutxieneko Soldata baino urteko errenta txikiagoak izan behar dituzte (salbuetsiak aparte utzita), edo beste famili unitate baten barruan badaude, bertako kideetako inork gaindi dezake zenbateko hori.
Lanaren etekinak ez ezik honako hauek ere hartu behar dira errentatzat: Ekonomi jardueren etekinak, kapitalaren etekinak, ondare irabaziak eta galerak eta errenta egozketak.
Ez dute PFEZaren aitorpenik aurkeztuko: Kenkaria egin nahi zaien ondorengo ahaideek ez dute aitorpenik aurkeztu behar, eta ez dute zertan aurkeztu kasu honetako epealdian.
Hainbat aurrekorekiko bizikidetza: Ondorengo ahaideak maila bereko hainbat aurrekorekin bizi badira, zati berdinetan aplikatuko da kenkaria. Maila ezberdineko aurrekoak badira, hurreneko mailakoek dute kenkaria aplikatzeko eskubidea, lortzen dituzten urteko errentak (salbuetsitakoak kontuan izan gabe) LGS baino handiagoak badira. Bestela, kenkaria urrunagoko maila daukatenei aplikatuko zaie.

Guraso bakoitzeko kenkariaren ehunekoa:

Guraso biekin batera edo zaintza partekatua → % 50 bakoitza.
Batek zaintza eta jagoletza baditu eta besteak mantenu-pentsioa ordaintzen badu → biek ekarpen ekonomikoa egiten dutela ulertuko da → % 50 bakoitzak.
Guraso bakarra badago (heriotzagatik edo Erregistro Zibilean guraso bakarra dagoelako) → % 100.
Mantenu ekonomikoa emateko betebeharra guraso bati bakarrik badagokio, epaileak hala erabakita → % 100.

Aplikatu dezakete ondorengoen kenkaria gurasoak ez diren ahaideek?

Bai, baina zuzeneko ahaideek baino ez dute sortzen kenkaria; albo-ahaideek ez. Gainera, ezinbestekoa da lotura hauetako bat egotea: odol-ahaidetasuna, adopzioaren ondoriozko ahaidetasuna, tutoretza, harrera iraunkorra edo adopzio-helburuko zaintza. Familia kenkariak aplikatzeko ezinbestekoa da zergaduna odol-ahaideekin bizitzea. Gradu desberdinetako aurrekoekin bizi bada, hurbilenekoaren kenkaria soilik aplikatu dezake.

Adibidea

Ondorengo batek ez du errentarik jaso, eta urtean zehar gurasoekin, osaba-izekoekin eta aitona-amonekin bizi izan da. Nork aplika dezake ondorengoaren ziozko kenkaria?

Gurasoen PFEZren aitorpenean ondorengo ziozko kenkaria aplikatzeko eskubidea izango da soilik, guraso bakoitzak %50ean banako zerga-ordainketa egiten bada. Baina horietako batek ere ez badu lanbide arteko gutxieneko soldatatik gorako urteko errentarik (salbuetsitako errentak alde batera utzita), aitona-amonek egin lezakete kenkaria.

Inola ere ez dute osaba-izekoek ondorengoen ziozko kenkaria aplikatuko, kenkaria izateko eskubidea ematen duen ahaidetasuna zuzenekoa baita, ez alboko ahaidetasuna.

Dibortzioa eta ondorengoen ziozko kenkaria

Senar-emazteak abuztuaren 30ean dibortziatu ziren; 8 eta 9 urteko bi seme-alaba dituzte. Zergadunak irailean apartamentu bat hartu zuen errentan; bertan bizi da bera bakarrik, eta asteburuetan seme-alabak zaintzen ditu. Epaileak onetsitako hitzarmenaren arabera, zergadunari eratxiki zaio seme-alaben zaintza eta mantenua. Nork du seme-alaben ziozko kenkaria aplikatzeko eskubidea?
Epailearen aginduaren arabera seme-alaben mantenua egin behar duen gurasoak aplikatu behar du kenkaria, seme-alabak gurasoarekin bizi zein ez. Bi gurasoek mantentzen badituzte seme-alabak, %50ean hainbanatuko da.

Bizkaiko Foru Ogasuneko Zuzendaritza Nagusiaren PFEZren instrukzioaren arabera, mantenua zein gurasori dagokion ezartzeko dagoen zailtasun praktikoa dela-eta, seme-alaben mantenua biena dela ulertuko da eta kenkariaren %50 aplikatuko zaio bakoitzari, kontrakoa frogatu ezean.

Noiztik are kengarriak eta zein mugarekin dira kengarriak epaileak erabakita seme-alabei ordaindutako urtekoak?

Urterokoak onartuko dira, baldin eta ordainketa esklusiboa egiten bada eta horiek babesten dituen erabaki judizial bat badago. Epailearen erabakiak hitzarmena berresten badu, hitzarmenaren datatik aurrera onartuko da.

Epaileen erabakiz seme-alaben mantenurako urtekoa ordaintzen duten zergadunek kontzeptu horregatik ordaindutako kopuruen %15eko kenkaria egiteko eskubidea dute. Ondorengoen ziozko kenkariari dagokion zenbatekoaren %30ekoa seme-alaba bakoitzeko.

Adibidez: Bi seme-alabak dauzkat eta epailaren erabakiz 5.000€ ordaintzen dut: 15%5.000=750€

Hortaz, 2025eko ekitaldian, hauexen arteko txikiena izango da kendu ahal den diru-kopurua:

%15 x 5.000= 750 €

Lehen seme-alaba: 200,40€ =(668ren %30)
Bigarren seme-alaba:248,10€ (827ren %30)
200,40+248,10=448,50€

Beraz, 448,50€ kendu ahal izango ditu.

Mantenuaren urtekoa ez ordaintzea, beste gurasoak seme-alaben ziozko %100 kenkaria aplika lezake?

Ondorengoei elikagaiengatik urtekoak ordaintzeagatik kenkaria izateko eskubidea izango dute, soilik, epailearen erabakiz, bigarren mailarainoko ondorengoen aldeko elikagaiengatik urteko kuotak soilik ordaintzen dituzten zergadunek.

Urterokoak ordaintzen ez direla frogatzen bada, ondorengoengatiko kenkaria % 100ean aplikatu ahal izango da.

Zer baldintza bete behar dira aurrekoagatiko kenkaria aplikatu ahal izateko?

Aurrekoak baldintza hauek bete behar ditu urte bakoitzeko abenduaren 31n edo, hala badagokio, heriotza-egunean:

Etengabeko bizikidetza: Urte natural osoan zehar modu jarraitu eta iraunkorrean bizi behar dute kenkaria egingo duen ondorengoarekin.
LGStik beherako urteko errentak: Lanbide arteko gutxieneko soldatatik beherako urteko errentak izan behar dituzte (salbuetsiak kontuan hartu gabe), edo beste familia-unitate bateko kide badira, kide batek ere ez du zenbateko hori gainditu behar. Errentatzat hartu behar dira, lan-etekinak ez ezik, jarduera ekonomikoen etekinak, kapital-etekinak, ondare-irabaziak eta -galerak eta errenta-egozpenak ere.
PFEZren aitorpena ez aurkeztea: Kenkariaren xede diren aurrekoek ez dute aitorpenik aurkeztu behar, eta ez dute aitorpenik aurkeztu behar dagokion aldian.
Ondorengo bat baino gehiagorekin bizitzea: Aurrekoak gradu bereko ondorengo bat baino gehiagorekin bizi badira, kenkaria zati berdinetan aplikatuko da. Ondorengoak maila ezberdinekoak badira, gradurik hurbilenekoek dute kenkarirako eskubidea, salbu eta horiek urteko errentarik lortzen ez badute, salbuetsitakoak sartu gabe, LGStik gorakoak.
Egoitza-zentroetan bizi diren aurrekoak: Kenkaria gradu hurbileneko ondorengoek egingo dute, baldin eta egiaztatzen badute, dagokion fakturarekin, egonaldi-gastuak ordaintzeko zenbatekoak ordaindu dituztela.

Nork aplika dezake Kenkaria desgaitasun edo mendetasunagatik?

Berezko desgaituak kenkaria praktika dezake (baldin eta % 33 badu ezgaitasun berdineko graduagatik ezagututa edo goragoa) ezkontidea edo izatezko bikotekidea, edo mendean dauden senideek.

Desgaitu edo mendeko pertsonak PFEZren autolikidazioa aurkezten badu zerga hau dela eta, bi aukera edukiko ditu: kenkaria osorik aplikatzea bere aitorpenean, edo kenkari osorik aplika dezala beraz arduratzen den zergadunak. Bigarrena hautatzen badu eta desgaitu edo mendeko pertsona hori zergadun batzuen kargura badago, kenkaria zati berdinetan hainbanatu eta aplikatuko da haien artean.

Familiarrak: Zergadunaren ondorengo edo aurreko bakoitzeko, laugarren gradurainoko (berau barne) albo-ahaide bakoitzeko, baldin eta:

Urritasuna badauka (%33 baino gehiago).
Zergadunaren mendean/zergadunarekin bizi badago.
Beraren urteko errentak (salbuetsiak zenbatu gabe) lanbide arteko gutxieneko soldata baino gehiago ez badira. Adina ez da kontuan hartuko.

Beste pertsonak familiarrak ez direnean baino 65 urteko edo horik gorako pertsona bakoitzeko, baldin eta: Urritasuna badauka, zergadunarekin bizi bada eta eraren urteko errentak (salbuetsiak zenbatu gabe) lanbide arteko gutxieneko soldata baino gehiago ez badira.

Kenkari hau aplikatu ahal izango da desgaitua edo mendekoa den pertsona adingabeak babesteko eskumena duen entitate publikoaren aurrean hitzartutako tutoretza edo harrera dela-eta zergadunari lotuta dagoen adingabea bada, eta haren errenta aurreko lerroaldean adierazitako kopurua baino handiagoa ez bada.

Foru arau honetan % 65eko desgaitasun-maila edo handiagoa duten desgaituen alde aurreikusitako xedapen espezifikoak desgaitasuna duten pertsonei aplikatuko zaizkie, baldin eta, Kode Zibilaren XI. tituluan xedatutakoaren esparruan, ordezkaritza-ahalmena badute eta kuradoretzaren mende badaude, maila horretara iritsi ez arren.

Ezintasunaren ziozko kenkaria. Kenkaria aplikatzeko aukera ezinduak aitorpena aurkezten badu.

Ezintasuna duen pertsonak PFEZren aitorpena aurkezten duenean, kenkaria osorik aplikatzea edo hura zaintzen duen zergadunak osorik aplikatzea aukera daiteke. Bigarren aukera hautatuz gero eta ezindua hainbat zergadunen menpekoa bada, kenkaria hainbanatu egingo da eta zergadun bakoitzak zati berdinetan aplikatuko du kenkaria.

Zergaldi baterako egindako aukera geroago aldatu ahal izango da, hain zuzen ere, zergaren aitorpena egiteko borondatezko epea amaitzen den egunera bitartean edo Zerga Administrazioak behin-behineko likidazioa egiten duen egunera bitartean, behin behin-behineko likidazioa borondatezko epe hori amaitu aurretik gertatuz gero.

Zer adinetara heldu behar du adina ziozko kenkaria praktikatzeko?

Adinaren ziozko kenkaria

65 edo 75 urtetik gorako zergadun bakoitzeko kenkaria aplikatu daiteke.

Kenkari hau, zerga oinarriaren arabera kalkulatuko da.

Baterako tributazioan adinako ziozko kenkaria adina duen zergadun bakoitzari aplikatuko zaio. Kenkari hori aplikatu ahal izateko, baterako tributazioko zerga-oinarria* 35.000 euro edo txikiagoa izan beharko da.

* Zerga oinarria= zerga oinarri orokorra + aurrezkiaren zerga oinarria

85 eta 99.2.d artikuluak, abenduaren 5ko 13/2013 Foru Araua, PFEZ (616 KB)

65 urtetik gorako 2025eko ekitaldian

20.000 euroko zerga-oinarria edo beherakoa, kenkari hau aplikatuko da: 385€ (2025 ekitaldia)
haien zerga-oinarria 20.000 eurotik gorakoa baina 30.000€ eurotik beherakoa bada,kenkari hau aplikatuko da: 385 euroko kenkariari kendu egin beharko diote zerga-oinarriari ken 20.000 euro eginez lortzen dena bider 0,0385 eginez lortzen den emaitza.

75 urtetik gorako 2025eko ekitaldian

20.000 euroko zerga-oinarria edo beherakoa, kenkari hau aplikatuko da: 700€
haien zerga-oinarria 20.000 eurotik gorakoa baina 30.000 eurotik beherakoa bada, kenkari hau aplikatuko da: 700euroko kenkariari kendu egin beharko diote zerga-oinarriari ken 20.000 euro eginez lortzen dena bider 0,0700 eginez lortzen den emaitza.

Baterako aitorpenean zerga oinarriaren muga 35.000 erokoa izango da.

Noiz erabakitzen da egoera pertsonala eta familiarra kenkariak aplikatzearen ondorioetarako?

Zergaren sortzapenaren unean daudenak izango dira kenkaria aplikatzerakoan kontuan hartu beharreko inguruabar familiarrak eta pertsonalak, hots, urte bakoitzeko abenduaren 31n eta salbuespenez zergadunaren heriotzaren egunean (salbu eta famili unitateko gaineko kideek baterako zerga-ordainketa egitea erabakitzen badute abenduaren 31n, hildakoaren errentak eta senideen kenkariak barne direla).

Zendutakoaren familia-unitateak aukeratzen badu, baterako zerga-ordainketa aukeratzea eta murriztapen egokia ematea efektu bakarretara, baterako zerga-ordainketa heriotza abenduaren 31n gertatu dela iritziko da.

Zenbait kasutan hainbanatu behar al dira kenkariak?

Inola ere ez dira hainbanatuko kenkariak aplikatzeko exijituriko inguruabarrak gertatu direneko urte naturaleko egunen kopuruagatik.

Trantsizio berdeagatiko eta gizarte-aurreikuspenagatiko kenkariak

Kontzeptu eta zenbateko kengarriak

% 15eko kenkaria (urteko 20.000 euroko gehieneko oinarria aitorpen bakoitzeko, banakakoa edo taldekoa izan) ohiko etxebizitzan edo errentan duen bere titulartasuneko beste etxebizitza batean egindako obra eta/edo instalazio hauengatik ordaindutako zenbatekoei dagokienez, baldin eta etxebizitza horren helburu nagusia errentariaren etxebizitza-premia iraunkorra asetzea bada, honako honetarako:

berokuntza- eta hozte-eskaria murriztea.
energia primario ez-berriztagarriaren kontsumoa hobetzea.
nagusiki bizitegi-erabilera duten eraikinen energia-eraginkortasuna hobetzeko egindako birgaitze energetikoko obrak.

Obra eta instalazioengatiko kenkariak
Kontzeptua	Xehetasunak	Informazio osagarria
Kenkaria	% 15 honako obra edo instalazio hauetan: Ohiko etxebizitzan berokuntza- eta hozte-eskaria murrizten duten obrak Energia primario ez-berriztagarriaren kontsumoa hobetzen duten obrak Bizitegi-eraikinetan energia-efizientzia hobetzeko birgaitze energetikoko obrak	Obra edo instalazio motak: Energia berriztagarriak erabiltzen dituzten ekipoak instalatzea: Berokuntzarako eta ur berorako biomasa-galdarak Aerotermia, hidrotermia eta geotermiako sistemak Autokontsumorako eguzki-instalazio fotovoltaikoak Ur bero sanitariorako eguzki-instalazio termikoak Energia berriztagarria sortzeko proiektuak helburu dituzten erakundeetako partaidetzak eskuratzea Etxebizitzen eraginkortasun energetikoa hobetzeko proiektuak: Energia primario ez-berriztagarriaren kontsumoa gutxienez % 30 murriztea "A" edo "B" klaseetako kalifikazio energetikoa hobetzea
Kenkariaren oinarria	Urteko gehieneko oinarri kengarria: 20.000 € Kanpoan geratzen dira erregai fosilak erabiltzen dituzten ekipoekin lotutako kostuak Salbuetsitako dirulaguntzak jasotzen badira, oinarri kengarria zenbateko horretan murrizten da Jabeen erkidegoetan, partaidetza-koefizientearen arabera hainbanatuko da.	Ordaindutako kopuruak: Gauzatzeagatik: Ordainsari profesionalak, proiektu teknikoak, obra-zuzendaritza, ekipoak eta materialak; eraginkortasun energetikoaren ziurtagiriak Energia berriztagarria sortzeko proiektuak xede dituzten erakundeetako partaidetzak eskuratzeko
Kenkarien aplikazioa	Kuota osoa nahikoa ez izatean: Kuota osoa nahikoa ez izateagatik aplikatu ez diren kenkariak hurrengo bost ekitaldietara eraman daitezke.	Bateraezintasuna: Kenkari hau ezin zaie aplikatu arauaren 87 eta 87. bis artikuluetako kenkarien onuradun diren inbertsio berberei (ohiko etxebizitza erosteagatiko kenkaria eta birgaitze babestuagatiko kenkaria).

Ingurumena errespetatzen duten ibilgailuak erosteagatiko kenkaria

Oinarria eta kenkariaren zenbatekoa

Kenkari horren oinarria ibilgailuaren erosketa-balioa izango da, erosketari atxikitako gastu eta zergak barne, 10.000 euroko mugarekin L3e, L4e eta L5e motorren kasuan, eta 40.000 euroko mugarekin gainerako kasuetan. Jasotako dirulaguntza salbuetsien zenbatekoei kenkariaren oinarria kenduko zaie. Ibilgailuen errentamenduetarako ere onartzen da kenkaria, eta kenkari-oinarria ekitaldian ordaindutako kuoten zenbatekoa izango da, lehen adierazitako muga berberekin.
Kenkariaren zenbatekoa, oro har, kenkari-oinarriaren % 5 izango da, edo % 10, baldin eta gutxienez txatar bihurtu aurreko hamabi hilabeteetan bere jabetzako ibilgailua izan dena txatar bihurtzen bada.
Kenkaria erosketa bakar bati aplika dakioke.

Ibilgailuen baldintzak

Erosten edo alokatzen den ibilgailuak baldintza hauek bete beharko ditu:

Berria izan behar du eta lehen aldiz matrikulatu behar da Espainian.
Kategoria jakin batekoa izatea eta beherago adierazten diren baldintza tekniko batzuk betetzea.
Ezin du jarduera ekonomiko bati lotuta egon. Ibilgailua erosi eta errenta-aitorpenean dagokion kenkaria aplikatu ondoren ibilgailua jarduera ekonomiko bati lotzen bazaio, kenkarirako eskubidea galduko da, eta lotze-ekitaldian erregularizatu beharko da, bidegabe kendutako zenbatekoa eta dagozkion berandutze-interesak barne.

PFEZn ibilgailuak kargatzeko puntuak instalatzeagatiko kenkaria

Berritasuna (2025/01/01etik aurrerako ondorioekin)

Instalaziorako ordaindutako kopuruen % 15:

Bere jabetzako finka batean edo erkidegoaren garajean, jabe den aldetik partaidetza-kuota duenean.
Bere jabetzako eta helburu partikularretarako erabiltzen dituen ibilgailu elektrikoak kargatzeko puntuak.
5.000 euroko gehieneko oinarria instalazio bakoitzeko. Jasotako dirulaguntza salbuetsien zenbatekoei kenkariaren oinarria kenduko zaie.
Kenkaria egingo da karga-puntua amaitu eta instalazioa martxan jartzen den zergaldian.

OHZ eta JEZ hobariak

Berdintasunagatiko eta familia-bizitza uztartzeagatiko kenkaria

Adingabeak eta desgaitasuna edo mendekotasuna duten pertsonak zaintzeko pertsonak kontratatzeagatiko kenkaria

Ondoriozta daitezkeen pertsonak

Etxeko Langileentzako Sistema Berezian afiliatutako langileak kontratu mugagabez kontratatzeagatik ordainketak egiten dituztenentzat kenkari bat ezartzen da, honako hauek zaintzeko:

Zergadunaren 12 urtetik beherakoak, ondorengoak, adoptatuak, harreran hartuak edo tutoretzapean daudenak, betiere ondorengoengatiko kenkaria aplikatzeko beharrezkoak diren bizikidetza- eta errenta-baldintzak betetzen badituzte.
% 65eko desgaitasuna edo handiagoa duten edo mendetasun-egoeran dauden pertsonak, ondorengoak, adoptatuak, harreran hartutakoak, odol-ahaidetasunezko, ezkontza-ahaidetasunezko edo bigarren mailarainoko adopziozko zuzeneko ahaideak barne, baldin eta ondorengo edo, hala badagokio, aurreko ahaideengatiko kenkaria aplikatzeko beharrezkoak diren bizikidetza- eta errenta-baldintzak betetzen badituzte.
Zergadunak, haren ezkontideak edo izatezko bikotekideak, baldin eta % 65eko desgaitasuna edo handiagoa badute edo edozein mailatako mendetasuna badute.

Baldintzak eta zenbatekoa

Kenkari orokorra 250 eurokoa izango da zergaldi bakoitzeko, eta 500 eurokoa izango da kontratatutako pertsona % 65eko edo gehiagoko desgaitasuna edo mendetasuna duten pertsonak zaintzen profesionala bada. Bi zergadunek edo gehiagok kenkari hori aplikatzeko eskubidea dutenean, horien zenbatekoa zati berdinetan hainbanatuko da.
Baldintzak:

Ordainketak egin eta zaintzailea kontratatu duen zergadunetako batek, gutxienez, alta emanda egon beharko du Gizarte Segurantzan familia-etxeko enplegatzaile gisa, eta ekitaldian diru-sarrerak sortzen dituzten lan- edo ekonomia-jarduerak egin beharko ditu, salbu eta desgaitasun-mailaren bat edo kenkarirako eskubidea duen mendekotasun-mailaren bat aitortuta badu.
Kontratazioa zeharka egin ahal izango da, etxeko pertsonei laguntza eta zaintza ematen dieten enpresen bitartez.
Kontratuak mugagabea izan behar du, eta kontratuaren gutxieneko iraupena, kontratazioa egiten den urtean edo amaitzen den urtean, 183 egunekoa izango da.

Zaintzaren ondoren lan-merkatura itzultzen diren emakumeentzako eta lau urtetik beherakoentzako kenkaria

Kenkariaren zenbatekoa eta kalkulua

Jaiotzagatik edo adopzioagatik lan-jarduera eten den urte oso bakoitzeko 1.500 euroko kenkaria ezartzen da lan-merkatuari berriz ekiteko ekitaldian, edo, kuota nahikoa ez badago, hurrengo bost ekitaldietan. Erditze edo adopzio anizkoitzen kasuan, kenkaria % 50 handitzen da.

Jardueraren etenak urte oso bat hartzen ez duenean, kenkaria egun-kopuruaren proportzioan kalkulatuko da.

Adingabearekin bizi den emakume guraso edo adoptatzaile bat baino gehiago badago, kenkaria erdika aplikatuko da.

Era berean, lan-jarduerarekin jarraitu den baina lanaldi murriztuko modalitate bati heldu zaion egoeretarako kenkari hori jasotzeko eskubidea jasotzen da, lanaldi osoaren % 67 gehienez ere murriztuta. Kasu horietan, ohiko lanaldiaren gutxienez % 85eko lanaldiari berriro ekiten zaionean hartuko da kontuan lanera itzultzea.

Baldintzak

Jaio edo adoptatu aurreko lan-egoera:
Adingabea jaio edo adoptatu aurreko 18 hilabeteen barruan gutxienez 9 hilabetez Gizarte Segurantzan alta emanda egotea (besteren konturako langile, autonomo, kooperatibako bazkide edo funtzionario gisa).
Lan-jarduerarik gabeko aldia:
Ordaindutako jarduerarik egin ez izana gutxienez 12 hilabetez jarraian, jaiotzagatiko edo adopzioagatiko legezko baimen ordaindua amaitu ondoren.
Baldintza hori betetzat joko da, halaber, jarduera erabat utzi beharrean ohiko lanaldi osoaren % 67ko edo gutxiagoko lanaldi-murrizketarekin lan egin bada.
Lan-merkatura itzultzea:
Berriro lan egitea edo enplegu-eskatzaile gisa izena ematea, jarduerarik gabeko 12 hilabete horien amaieraren eta adingabeak 4 urte bete baino lehen. Lanera erabat itzuli dela ulertuko da lanaldi osoaren % 85 gutxienez lan egiten hasten denean. Era berean, lan-eskatzaile gisa inskribatuta egotea ere baliozkotzat jotzen da.

Lau urtetik beherakoak zaintzeko lan-jarduera geldiarazten duten gizonentzako kenkaria

Kenkariaren zenbatekoa eta kalkulua

Gehienez 200 euroko kenkaria ezartzen da 4 urtetik beherako seme-alabak zaintzeko lan-, enpresa- edo lanbide-jarduera geldiarazi edo eten den urte oso bakoitzeko, jaiotzagatiko edo adopzioagatiko legezko baimen ordaindua amaitu ondoren.

Erditze edo adopzio anizkoitzen kasuan, kenkaria % 50 handituko da.
Lanaldia gelditzeko edo murrizteko aldiak urte oso bat hartzen ez badu, kenkaria dagozkion egunen proportzioan kalkulatuko da.
Bi gizonek kenkari bera jasotzeko eskubidea dutenean, zenbatekoa zati berdinetan banatuko da.
Kenkaria aplikatu ahal izango da, halaber, lanaldi osoaren % 67ko edo gutxiagoko lanaldi-murrizketarekin jarraitzen bada, betiere azken murrizketa ez bada legezko lanaldiaren % 50etik beherakoa. Kasu horietan, kenkaria proportzionalki egokitzen zaio murrizketa-mailari.

Baldintzak

Kenkari hori aplikatu ahal izateko, baldintza hauek bete behar dira:

Aurretiko alta Gizarte Segurantzan:
Besteren konturako langile, autonomo, kooperatibako bazkide edo funtzionario gisa gutxienez 9 hilabetez alta emanda egotea, jaiotza edo adopzioaren aurreko 18 hilabeteetan.
Bateraezintasuna beste kenkari batekin:
Kenkari hori ezin da aplikatu adingabe bera eta desgaitasuna eta/edo mendetasuna duten pertsonak zaintzeagatiko kenkaria aplikatzen ari bada egun berberetan.

Para información llámenos

946 125 500

Ondarearen eta Fortuna Handien gaineko Zerga

Aurkezteko modua, epea eta ordainketa

Aurkezteko modua

Egoitza elektronikotik ondarearen aurkezpenera sartu ahal izango zara, zeinak zure datu fiskalak baititu sartuta. Datuak kontsultatu, aldatu edo osatu ditzakezu, eta, ondoren, ondare-aitorpena aurkeztu.
Urratsak:

Sartu zure adierazpenaren zirriborroan

Zure ONDAREAren zirriborrora sarbidea

Identifikazio elektronikorako bitarteko bat beharko duzu.
Beste pertsona baten adierazpena aurkeztu nahi baduzu, zure ordezkaritza-gakoa ere beharko duzu.

Osatu, ezabatu edo aldatu zure datuak eta gehitu nahi duzun dokumentazioa
Adierazpena aurkeztu du
Egiaztatu dena zuzen dagoela, eta aurkeztu Ondarearen deklarazioa eta, hala badagokio, Fortuna Handien aitorpena.
Aitorpena aurkeztu ondoren, aldaketak egin nahi badituzu, ordaintzeko modua aldatu nahi baduzu edo beste jardueraren bat egin nahi baduzu, egoitza elektronikoaren bidez egin behar duzu
Hildako pertsona batek abenduaren 31ren ondoren egindako deklarazioa bada, lehenik eta behin ordezkari giza eman behar duzu izena.
Beste pertsona baten adierazpena aurkeztu nahi baduzu, bere ordezkari gakoa ere beharko duzu.

Aurkezteko epea

2025eko ekitaldiko ondarearen gaineko zergaren aitorpenak 2026ko maiatzaren 4tik ekainaren 30era bitartean aurkeztuko dira.

2026ko ekainaren 30etik aurrera ondare-aitorpena aurkezten badu, epez kanpo aurkeztutzat joko da, eta dagozkion errekarguak eta, hala badagokio, interesak edo zehapenak sortuko ditu.

Ordainketa

Zerga Administrazioak behin-behineko likidazioa egingo du aurkeztu eta hurrengo egunetan — ez berehala —, aurkeztutako aitorpenaren datu eta emaitza berberekin. Behin-behineko likidazio hori geroago berrikusi ahal izango da.

Zorra ordaindu egin beharko da, edo geroratzeko eskatu beharko da, aitorpena aurkezteko borondatezko epea amaitu eta hurrengo 3 egun balioduneko epea amaitu baino lehen, hau da, 2026ko uztailaren 3ra arte, egun hori barne.

Aitorpena aurkeztean, ordainketa helbideratzea edo ez helbideratzea aukera dezakezu.

Helbideratzea aukeratzen baduzu:
- Kontuak baldintza hauek bete behar ditu:
  - Kontuaren titularra izan behar du (ez da nahikoa baimena ematea).
  - Finantza-erakunde laguntzaile batena izan behar du.
- Helbideratze-kontua alda dezakezu egoitza elektronikoan, uztailaren 3ra arte, egun hori barne.
- Uztailaren 6an zordunduko zaio bere kontuan.

Helbideratzea aukeratzen ez baduzu (kontuaren eremua hutsik utzita):
- Administrazioak likidazioa egin ondoren kudeatu behar du ordainketa.
- Zorra ordaindu egin beharko da, edo geroratzeko eskatu beharko da, aitorpena aurkezteko borondatezko epea amaitu eta hurrengo 3 egun balioduneko epea amaitu baino lehen, hau da, 2026ko uztailaren 3ra arte, egun hori barne.

Nortzuk daude behartuta Bizkaian?

Ondarearen gaineko Zerga maiatzaren 4tik ekainaren 20ra bitartean aurkezten da Bizkaiko Foru Ogasunean, beti indibiduala da (inoiz ez bateratua), urte bakoitzeko abenduaren 31n sortzen da — zergaduna data hori baino lehen hiltzen bada, sortzapenik gabe — eta ez dago zertan aurkeztu likidazio-oinarria 800.000 €-tik beherakoa bada, salbu eta ondasunen eta eskubideen balioa 2.000.000 €-tik gorakoa bada

Noiz aurkeztu behar dute Bizkaian?

Betebehar pertsonalagatik, PFEZaren zergadun gisa Bizkaiko Foru Aldundiari lotuta dauden pertsona fisikoak, ondare garbi osoaren gaineko zerga eskatuz, tributazioaren xede diren ondare-elementuak dauden lurraldea edozein dela ere.
Betebehar errealagatik, Espainiako lurraldean bizi ez den edozein pertsona fisiko, bere titulartasunekoak diren eta Espainiako lurraldean kokatuta dauden ondasun eta eskubideengatik, baldin eta ondasun eta eskubide horien baliorik handiena Euskadiko lurraldean badago eta Bizkaiko Lurralde Historikoan daudenen balioa beste Lurralde Historiko bakoitzean daudenen balioa baino handiagoa bada. Ondorio horietarako, lurralde jakin batean dauden, erabil daitezkeen edo bete behar diren ondasun eta eskubideak lurralde jakin batean daudela ulertuko da. Zerga Espainiako lurraldean kokatutako ondasun edo eskubideengatik baino ez zaio eskatuko subjektu pasiboari, 4/2011 Foru Arauaren 9. artikuluko 4. idatz-zatian xedatutakoa kontuan hartuta.

Zer ondarek aurkeztu behar duen aitorpena

Zerga honen autolikidazioa aurkeztu beharko dute honako kasu hauetan:

Zergaren kuota positiboa bada (zerga-oinarria 800.000 eurotik beherakoa bada, kuota zero izango da, zenbateko horri dagokion murrizketa bat izango baitu).
Ondasunen eta eskubideen balioa 2.000.000 eurotik gorakoa bada.

Era berean, ondarearen foru-araua aplikatuko zaie testamentu-ahalordea gauzatzeko dauden jarauntsiei, urriaren 15eko 7/2002 Foru Arauan, Bizkaiko Lurralde Historikoko zerga-sistemara Euskal Autonomia Erkidegoko foru-zuzenbide zibilaren berezitasunetara egokitzekoan, jasotako berezitasunekin.

Irabazpidezko senar-emazteek 900.000 €-ko etxebizitza bat, 700.000 €-ko senarraren funts pribatibo bat eta 500.000 €-ko akzio komunak aurkeztu behar al dituzte Bizkaian?

Irabazpidezko senar-emazteek 900.000 €-ko etxebizitza bat, 700.000 €-ko senarraren funts pribatibo bat eta 500.000 €-ko akzio komunak aurkeztu behar al dituzte Bizkaian?

Senarra

Etxebizitza: 50.000 €
- 900.000 €/ 2 = 450.000 €
- Salbuespena: 400.000 €
Funts pribatiboa: 700.000 €
Akzioak: ( % 50): 250.000 €

Oinarria, guztira: 1.000.000 €

Gutxienekoa salbuetsita: − 800.000 €

Likidazio-oinarria: 200.000 €

Aitorpena aurkeztera behartuta dago

Ezkontidea

Etxebizitza: 50.000 €
- 900.000 €/ 2 = 450.000 €
- Salbuespena: 400.000 €
Akzioak ( % 50): 250.000 €

Oinarria, guztira: 300.000 €

Gutxienekoa salbuetsita: − 800.000 €

Likidazio-oinarria: 0 €.

Ez dauka ondare-aitorpena aurkezteko betebeharrik

Ondorioa

Zerga banakakoa da beti.
Deklaratzera behartuta dagoen senarra
Obligaziorik gabeko ezkontidea

Ondasun salbuetsiak

Zer dago Ondarearen gaineko Zergatik salbuetsita?

Euskal Kultura Ondarea, Espainiako Ondare Historikoa eta autonomia-erkidegoetako Ondare Historikoa osatzen duten ondasunak (arau erregulatzaileetan ezarritakoaren arabera kalifikatuak eta inskribatuak).
Hala dagokionean ezartzen diren kopuruak baino balio txikiagoa duten artelanak eta zaharkinak, eta jabeek gutxienez hiru urtez gordailu iraunkorrean museoei edo irabazi-asmorik gabeko kultura-erakundeei erakusketa publikorako lagatako artelanak eta zaharkinak, bai eta artisten obra propioa ere, egilearen ondarean dagoen bitartean.
Etxeko arreoa,
Eduki ekonomikoko eskubideak pentsio-planetan eta BGAEetan.
Jabetza intelektualetik edo industrialetik eratorritako eskubideak, egilearen ondarean dauden bitartean eta, jabetza industrialaren kasuan, jarduera ekonomikoei atxikita ez dauden bitartean.
Errendimenduak salbuetsita dituzten baloreak, Ez-egoiliarren Errentaren gaineko Zergaren 14. artikulua (errenta salbuetsiak)
Pertsona fisikoen ondasun eta eskubideak, haien jarduera ekonomikoa gauzatzeko beharrezkoak direnak, eta erakundeen kapitaleko edo ondareko partaidetzen gaineko jabetza osoa, jabetza soila eta biziarteko gozamen-eskubidea, Ondarearen gaineko zergaren 6. artikulua.
Zergadunaren ohiko etxebizitza, 400.000 eurora arte gehienez.
Berrikuntza, jarduera ekonomikoaren finantzaketa eta ekoizpen-kapitalizazioa bultzatzeko Europako funtsetako partaidetzak, baldin eta zergadunaren ondarean bost urtez mantentzen badira, eskuratze-datatik zenbatzen hasita. Partaidetzen titularra epea amaitu aurretik hiltzen bada, ez da ulertuko bete ez denik.
Lekualdatutako langileen araubide berezia aukeratu duten zergadunen atzerriko ondasunak eta eskubideak.
Bere zergadunak PFEZaren 90. artikuluan ezarritako kenkaria aplika diezaiekeen erakundeetako akzioak eta partaidetzak (mikroenpresetan, enpresa txiki edo ertain sortu berrietan, berritzaileetan edo zilarrezko ekonomiari lotutakoetan inbertitzeagatiko kenkaria).
Artikulu honetan aipatzen diren akzioak, partaidetzak edo eskubide ekonomikoak. 56 quater PFEZ (Ordainsari espezifikoak ekintzailetzaren arloan).
Landare-formazioek karbonoa xurgatzeko gaitasuna sustatzen laguntzen dutela iritzita, ingurumen-mugek eragindako lursail eta naturaguneak, haien aprobetxamendua murrizten dutenak.

Estekak
Art. 2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa.

Salbuetsita al dago ohiko etxebizitza?

Zergadunaren ohiko etxebizitza ondarearen gaineko zergatik salbuetsita dago, 400.000 eurora arte gehienez.

Ondasunak edo eskubideak eskuratzeko egindako zorrak ez dira kengarriak, baldin eta zergaren arauen arabera ondasun edo eskubide horiei eman beharreko balioespena baino zenbateko handiagoa badute. Etxebizitzaren zenbateko salbuetsia finantzatzeko hartutako zorren zati proportzionala baino ez da kengarria.

Zer da "ohiko etxebizitza"? Ez-betetzeen ondorioak

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko abenduaren 29ko 6/2006 Foru Arauaren 89. artikuluaren 8. idatz-zatian aurreikusitakoaren arabera, ohiko etxebizitzatzat hartzen da zergaduna gutxienez hiru urtez jarraian bizi den etxebizitza, aurrez bizilekuz aldatzea eskatzen dion zirkunstantziaren bat gertatzen denean izan ezik.

Gutxienez hiru urtez jarraian higiezinean bizilekua izateko baldintza betetzen ez bada, zergadunak bere zerga-egoera erregularizatu beharko du, Bizkaiko Lurralde Historikoko Zergei buruzko martxoaren 10eko 2/2005 Foru Arau Orokorraren 119. artikuluaren 2. idatz-zatiaren bigarren paragrafoan xedatutakoaren arabera. Horren arabera, berariaz besterik ezartzen ez bada, salbuespen, kenkari edo pizgarri fiskal bat aplikatu ondoren hura aplikatzeko eskubidea galtzen bada baldintzatuta dagoen baldintzak ez betetzeagatik, zergapekoak ez-betetzea gertatu den zergaldiari dagokion autolikidazioan sartu beharko du salbueste, kenkari edo pizgarri fiskaletik eratorritako kuota edo zenbatekoa, berandutze-interesekin batera.

Garajeak, trastelekuak, lorategiak eta beste eranskin batzuk ohiko etxebizitzaren parte al dira?

Ez dira ohiko etxebizitzaren kontzeptuaren parte izango lorategiak, parkeak, igerilekuak eta kirol-instalazioak, garajeak eta, oro har, eranskinak edo etxebizitza bera ez den beste edozein elementu, salbu eta etxebizitzarekin batera erregistro-finka bakarra osatzen duten kasuetan.

Ohiko etxebizitza bat familia-unitateko

Familia-unitateko kideak hiri-ondasun higiezin baten baino gehiagoren titularrak direnean, haietako bat bakarrik hartuko da ohiko etxebizitzatzat. Horretarako, familia-unitateak bizi-interesen, harreman pertsonalen, sozialen eta ekonomikoen gune nagusia duen higiezina hartuko da halakotzat. Familia-unitateko kideak hiri-ondasun higiezin baten baino gehiagoren titularrak direnean, haietako bat bakarrik hartuko da ohiko etxebizitzatzat. Horretarako, familia-unitateak bizi-interesen, harreman pertsonalen, sozialen eta ekonomikoen gune nagusia duen higiezina hartuko da halakotzat.

Etxebizitzaren jabetza soila, gozamena eta titularkidetasuna

Salbuespen hori gauzatzeko, ez da eskatzen dagokion higiezinaren gaineko jabetza osoa izatea, betiere zergadunaren ohiko etxebizitza bada; beraz, gozamen-eskubide errealen titularrek hura baliatu ahal izango dute, 400.000 euroko mugarekin.

Etxebizitzaren titularkidetasunaren kasuetan, irabazpidezko ondasunen araubideko edo foru-komunikazioko ezkontzak barne, 400.000 euroko salbuespenaren gehieneko muga zergadun bakoitzeko aplikatzen da, eta ez batera etxebizitzaren jabekide guztientzat. Beraz, zergadun bakoitzaren titulartasuneko higiezinaren zatiaren balioari dagokion gehieneko muga da (ez etxebizitzaren guztizko balioari dagokiona).

Ondorioz, muga hori gauzatzeko, kontuan hartu behar dira Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 9. artikuluan jasotako ondare-elementuen titulartasun-arauak.

Etxebizitzaren balorazioa

Hiri- edo landa-izaerako ondasun higiezinak honela zenbatuko dira:

Bizkaiko Lurralde Historikoan kokatuta badaude: oro har, egotz daitekeen gutxieneko balioaren (VMA) ehuneko 50; ez badu VMArik, katastro-balioaren (VC) arabera zenbatuko da, baldin eta berrikusi bada eta eguneratuta ez badago, bider 10 egingo da (10xVC).
Katastro-balioagatik Bizkaiko Lurralde Historikotik kanpo badaude.
Zergaren sortzapen-datan katastro-baliorik ez badute edo atzerrian badaude, PFEZren araudiaren arabera eguneratutako eskuratze-balioaren ehuneko 50 zenbatuko da.

Etxebizitzari lotutako zorrak

Salbuespen hori gauzatzeak berekin dakar higiezinaren erosketa finantzatzeko hartutako zorrak kengarriak ez izatea, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 27. artikuluaren Bi apartatuko a) letran berariaz adierazten den bezala. Salbuespena partziala denean, salbuetsi gabeko zenbatekoari proportzionalki egotz dakiokeen zorraren zatia kengarria izango da.

Horrez gain, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 27. artikuluaren Hiru apartatuak adierazten duenez, ondasunak edo eskubideak eskuratzeko egindako zorrak ez dira inola ere kengarriak, zergaren arauen arabera ondasun edo eskubide horiei eman beharreko balorazioa baino zenbateko handiagoan.

Beraz, etxebizitzaren zenbateko ez-salbuetsia finantzatzeko hartutako zorren zati proportzionala baino ez da kengarria (Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 27. artikuluaren Bi apartatua), zerga-oinarrian txertatu beharreko haren balioaren pareko gehienekoarekin (Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 27. artikuluaren Hiru apartatua).

3.2 atala. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

1. adibidea: 400.000 €-tik gorako balorazioa duen etxebizitza

Nire ohiko etxebizitzaren balioa, Ondarearen gaineko Zergari dagokionez, 800.000 eurokoa da. Horren gainean 400.000 euroko zorra dago. Zer zenbatu behar dut ondarearen gaineko zergan? (2958)

Ohiko etxebizitzagatik 400.000 euro zenbatuko dira (800.000 euro ken ohiko etxebizitzatik salbuesteko 400.000 euroak). Bestalde, zorren atalean zorraren zati proportzionala sartuko da, hau da, 200.000 euro, salbuetsitako ondasunetatik eratorritako zorrak ez baitira zenbatzen.

2. adibidea: ohiko etxebizitza 400.000 €-tik beherako balorazioarekin

Etxebizitza hori bere aitorpenean sartu behar du, baina 400.000 €-tik beherako balorazioa duenez, salbuetsita egongo da erabat.

2/2013 FAren 5.11 art., Ondarearen gaineko Zerga

3. adibidea: Irabazpidezko ohiko etxebizitza, 900.000 euroko balorazioarekin

Ezkontzaren erregimen ekonomikoa irabazpidezkoa denez, bakoitzak % 50 egotzi beharko du, hau da, bere titulartasunari dagokion ehunekoa.

Hala, printzipioz, horietako bakoitzak bere titulartasunaren % 50ari (450.000 €-ren % 50) dagokion Egotz daitekeen Gutxieneko Balioaren % 50 egotzi beharko luke.

Hala ere, ohiko etxebizitzak 400.000 euroko salbuespena du gehienez, eta, beraz, 50.000 euro bakarrik egotzi beharko zaizkio bakoitzari.

4. adibidea: Irabazpidezko ohiko etxebizitza, 800.000 euroko balorazioarekin eta 400.000 euroko zorrarekin

Ohiko etxebizitzagatik 400.000 euro zenbatuko dira (800.000 euro ken ohiko etxebizitzatik salbuesteko 400.000 euroak). Bestalde, zorren atalean zorraren zati proportzionala sartuko da, hau da, 200.000 euro, salbuetsitako ondasunetatik eratorritako zorrak ez baitira zenbatzen.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 27.2 artikulua
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 5.11 art.

Jarduera ekonomikoei atxikitako ondasunak

Ezkontzaren edo izatezko bikotearen ondasun komunak

Salbuetsita daude ezkontzako edo maiatzaren 7ko 2/2003 Legean aurreikusitakoaren arabera eratutako izatezko bikoteko bi kideen ondasun eta eskubide komunak, haietako edozeinen jarduera garatzeko erabiltzen direnean.

Ondasun eta eskubide komunen kontzeptu horren barruan sartzen dira irabazpidezko ondasunak eta eskubideak, irabazpidezko ezkontzaren araubide ekonomikoari dagozkionak; irabazitako ondasun eta eskubideak, foru-komunikazioaren araubide ekonomikoari dagozkionak, eta ezkontide edo izatezko bikoteko bi kideei indibisoan dagozkien ondasun eta eskubideak, harreman ekonomikoak eraentzen dituen araubidea edozein dela ere.

Estekak
4.1. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Errentak eratxikitzeko entitate baten bitartez jardutea.

Jarduera errentak eratxikitzeko entitate baten bidez garatzen denean, hala nola sozietate zibil baten, jaraunspen jasogabe baten edo ondasun-erkidego baten bidez, salbuespena aplikatu ahal izango dute soilik erakundeari atxikitako baliabide materialen eta giza baliabideen antolamenduan modu pertsonal eta zuzenean eta ohikotasunez esku hartzen duten bazkideek, jaraunsleek, erkideek edo partaideek, baina ez erakundean duten partaidetza kapital baten ekarpen hutsera mugatzen direnek.

Ondorioz, kasu horietan, ulertzen da jarduera zuzenean bazkideak, jaraunsleak, erkideak edo partaideak egiten dutela, eta ez errentak eratxikitzen dituen erakundea. Beraz, ezin da aplikatu Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Bi apartatuan garatutako salbuespena, baizik eta, hala badagokio, manu bereko Bat zenbakian araututakoa.

Estekak
4.2 apartatua. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Errenta-iturri nagusia zehaztea

Zergadunaren jarduera ekonomikoa garatzeko beharrezkoak diren ondasun eta eskubideak zergatik salbuetsita daude, baldin eta jarduera hori ohikotasunez, pertsonalki eta zuzenean egiten badute, eta jarduera hori zergadunaren errenta-iturri nagusia bada.

Zergadunak garatzen duen jarduera haren errenta-iturri nagusitzat jotzen da, baldin eta, gutxienez, haren zerga-oinarriaren % 50 haren etekin garbietatik badator, ondorio horietarako, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluaren Bi apartatuan adierazitakoaren arabera zergatik salbuetsita dauden partaidetzak dituzten erakundeetan betetzen dituen zuzendaritza-eginkizunengatiko ordainsariak edo partaidetza horietatik eratorritako beste edozein ordainsari zenbatu gabe, haien kalifikazioa edozein dela ere. Beraz, kalkulu hori egiteko, zehazki, ez dira kontuan hartzen partaidetzak salbuetsita dituzten entitateetatik datozen dibidenduak, ezta zergadunak haietan zuzendaritza-funtziorik betetzen ez badu ere.

Zergadun berak bi jarduera ekonomiko edo gehiago ohikotasunez, pertsonalki eta zuzenean gauzatzen dituenean, salbuespena jarduera horiei lotutako ondasun eta eskubide guztietara iristen da, eta ulertzen da errenta-iturri nagusia jarduera horien guztien etekin guztien batura dela, errentak eratxikitzen zaizkien entitateen bidez egiten direnak barne.

Horri dagokionez, zenbatu beharreko zenbatekoak zergadunak lor ditzakeen errenta-iturrietatik eratorritako etekin garbiak dira, eta, ondare-irabazi eta -galeren kasuan, horiek integratzearen eta konpentsatzearen emaitza, hau da, pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren zerga-oinarrian sartzen diren zenbatekoak. Hala ere, ez dira kontuan hartzen jarduera ekonomikoen garapenetik datozen aurreko ekitaldietako saldo negatiboen konpentsazioak, likidazio-oinarri negatiboenak eta aurreko ekitaldietatik datozen ondare-galerak.

Baterako tributazioaren kasuetan, jardueren etekin garbiak eta kontuan hartu beharreko zerga-oinarria ondarearen gaineko zergaren zergadun bakoitzak banaka lortutakoak dira.

Estekak
4.3 atala. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Jarduerarako behar diren ondasunak eta eskubideak

Erakundeen funts propioetako partaidetzaren eta kapital propioak hirugarrenei lagatzearen aktibo adierazgarriak.

Pertsona fisikoen eta errentak eratxikitzeko egoeran dauden entitateen kasuan, inola ere ez dira jarduerari atxikitzat joko entitateen funts propioetako partaidetza edo kapital propioak hirugarrenei lagatzea adierazten duten aktiboak.

Era berean, ezin dira inola ere atxikitzat jo inbertsio kolektiboko erakundeetan egindako inbertsioak.

Automobilak, motozikletak, itsasontziak eta aireontziak

Errentamendurako edo eskubide errealak eratzeko higiezinak

Errentamendura, azpierrentamendura, eskubide errealen lagapenera edo eraketara edo erabilera- eta gozamen-ahalmenetara bideratutako higiezinak jarduera ekonomiko baten garapenari atxikitzat jotzeko, zergadunak, batez beste, besteren konturako bost langileko plantilla izan behar du urtean, gutxienez, lanaldi osoan eta jarduerarako dedikazio esklusiboarekin.

Ondorio horietarako, ez dira zergadunaren enplegatu gisa zenbatzen ez haren ezkontidea, ez erregistratutako izatezko bikotekidea, ez bigarren mailako aurreko, ondorengo edo zeharkako ahaideak, ez odol-ahaidetasunezkoak, ez adopziozkoak edo ezkontza-ahaidetasunezkoak (izatezko bikotea eratzearen ondoriozko harremana barne).

Langileak lanaldi osorako kontratatuta egotea eta higiezinen errentamenduan edo lagapenean dedikazio esklusiboa izatea eskatzen den neurrian, ez dira zenbatuko lanaldi partzialeko langileak, ezta enpresariarentzat bestelako zereginak egiten dituztenak ere.

Langile horiek higiezinak errentan emateko edo hirugarrenei lagatzeko soilik jardun behar dute, baina ez da beharrezkoa haiek antolatzeaz arduratzea. Beraz, kontuan har daitezke higiezinekin lotutako beste zeregin batzuk egiten dituzten langileak (atezaintza, ordenantza, zaintza, garbiketa, etab.).

Zergadunak higiezinen errentamendu- eta salerosketa-jarduerak aldi berean egiten baditu, azken horri lotutako ondasunak jarduera ekonomiko bati atxikita daudela ulertuko da, horretarako Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko abenduaren 29ko 6/2006 Foru Arauaren 24. artikuluaren 3. idatz-zatian eta 26. artikuluan eskatutako baldintzak betetzen baditu.

Kasu horietan, kontratatutako langileek salerosketa-eragiketak nahiz errentamenduaren berezko eragiketak antolatzen badituzte, lehenengoei lotutako elementuak jarduera ekonomiko bati atxikita daudela ulertuko da, horretarako Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga arautzen duen araudian eskatutako baldintzak betetzen badira. Hala ere, lagatzen edo alokatzen diren ondasunak ere hala egoteko, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Sei apartatuko a) letran aurreikusitako baldintza bete behar da. Horretarako, zergadunak urtean batez beste bost langile izan behar ditu, gutxienez, besteren kontura, lanaldi osoan eta errentamenduaren berezko zereginetan esklusiboki jardunez.

Estekak
4.4. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Partaidetzak

Zergatik salbuetsita egongo dira pertsona fisikoen ondasun eta eskubideak, beren jarduera ekonomikoa garatzeko beharrezkoak direnak, jarduera hori zergadunak ohikotasunez, pertsonalki eta zuzenean egiten badu eta haren errenta-iturri nagusia bada.

Salbuetsita daude, halaber, benetako jarduera ekonomiko bat osatzen duten enpresa-partaidetzak, eta saihestu egiten da ekoizpen-ondarea zergapetzea zergaduna benetan inplikatuta dagoenean erakundearen errenten kudeaketan eta lorpenean.

Partaidetzak salbuetsita daude erakundeak jarduera ekonomiko bat egiten duenean (ez ondare-kudeaketa hutsa) eta zergadunak partaidetza garrantzitsua duenean (banakako ≥ % 5 edo familiako ≥ % 20), ordaindutako zuzendaritza-funtzioekin batera (etekinen % 50 baino gehiago).

Salbuespena jarduerarako beharrezkoak diren aktiboei lotutako balioaren zatiari bakarrik dagokio, eta atxikita ez dauden aktiboak kanpo geratzen dira (hala nola erabili gabeko higiezinak edo finantza-inbertsioak).

Ondare higigarri edo higiezin bat kudeatzen duten erakundeak

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Bi apartatuan aurreikusitako salbuespena aplikatu ahal izateko, zergadunak kapitalean edo ondarean parte hartzen duen entitateak ez du jarduera nagusitzat izan behar ondare higigarri edo higiezin bat kudeatzea, jarduera ekonomiko bat egitea baizik.

Betekizun hori betetzat joko da erakundeak ez dituenean betetzen aktiboaren erdia baino gehiago balorez osatuta dagoela edo jarduera ekonomikoei atxikita ez dagoela ondorioztatzeko baldintzak, Sozietateen gaineko Zergari buruzko ekainaren 26ko 3/1996 Foru Arauaren 66. artikuluan xedatutakoaren arabera.

Ondorioz, horri dagokionez, ez dira balio edo lotu gabeko elementu gisa zenbatzen eskuratze-prezioak erakundeak lortutako banatu gabeko etekinen zenbatekoa gainditzen ez dutenak, ez urtean bertan, ez aurreko hamar urteetan, betiere onura horiek jarduera ekonomikoak egitearen ondorio badira.

Hala ere, salbuespena ez da iristen erakundearen jarduera ekonomikoa gauzatzeko beharrezkoak ez diren aktiboen zenbatekoarekin bat datorren partaidetzen balioaren zatira, hortik eratortzen ez diren zorren zenbatekoa kenduta.

Azken arau hori erakundeak uneko urteko eta aurreko hamar urteetako mozkin banatu gabeen kargura eskuratutako lotu gabeko ondare-elementuei eta baloreei dagozkien partaidetzen zenbatekoari ere aplikatzen zaio, nahiz eta horiek ez diren balio eta lotu gabeko elementu gisa zenbatu behar, erakundeak ondare higigarri edo higiezin baten kudeaketa jarduera nagusi gisa duen ala ez zehazte aldera.

Horrela, arau desberdinak aplikatzen dira, alde batetik, erakunde baten xede nagusia ondare higigarri edo higiezin bat kudeatzea den zehazteko, eta, bestetik, salbuespenaren irismena ezartzeko.

Sozietateen gaineko Zergari buruzko ekainaren 26ko 3/1996 Foru Arauaren 66. artikuluan berariaz adierazten den bezala, erakundearen aktiboaren erdia baino gehiago baloreek eta/edo lotu gabeko elementuek osatzen duten zehazteko, batzuen zein besteen zenbatekoa kontabilitatetik ateratzen dena izango da, betiere kontabilitateak erakundearen benetako ondare-egoera zehatz-mehatz islatzen badu.

Estekak
5.1 atala. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Erakundeen kapitaleko edo ondareko partaidetzak, merkatu antolatuetan kotizatuta edo kotizatu gabe.

Merkatu antolatuetan kotizatuta edo kotizatu gabe, erakundeen kapitaleko edo ondareko partaidetza jakin batzuetatik salbuesteko baldintzak.

Partaidetza-ehunekoaren zenbaketa, jabari zatikatuko kasuetan
Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluaren Bi atalak zehazten duenez, salbuetsita daude partaidetza jakin batzuen gaineko jabetza osoa, jabetza soila eta biziarteko gozamena, baldin eta, beste baldintza batzuen artean, zergadunak entitatearen kapitalean gutxienez 100eko 5eko partaidetza badu, banaka zenbatuta, edo 100eko 20koa, senide jakin batzuekin batera zenbatuta.
Zergadunek partaidetzen gaineko jabetza soila edo biziarteko gozamena badute, garrantzitsuena da eskubide horiek erakundearen kapitaleko partaidetza-ehuneko horiek ordezkatzen dituzten partaidetzen gainekoa izatea, % 5ekoa edo % 20koa, kasuaren arabera, eskubide horiei esleitu beharreko balioa edozein dela ere, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 22. artikuluan adierazitakoaren arabera.

Parte-hartzearen izaera
Legez eskatzen den gutxieneko partaidetza-ehunekoa zuzenean eduki behar da, zeharkako partaidetzak zenbatu gabe.
Horrez gain, ez dira zenbatzen erakundeak autozorroan dituen partaidetzak. Beraz, kasu horietan, berriz kalkulatu behar da zergadunaren edo ahaidetasun-taldearen titulartasun-ehunekoa, legez eskatzen diren gutxienekoetara iristen den zehazteko ( % 5 edo % 20, kasuaren arabera).

Ahaidetasun-taldea
Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluaren Bi apartatuan araututako salbuespena aplikatu ahal izango da zergadunak kasuan kasuko entitatearen kapitalean gutxienez % 20ko partaidetza duenean, ezkontidearekin, izatezko bikotekide erregistratuarekin, bigarren mailako aurreko, ondorengo edo alboko ahaideekin batera, odolkidetasunez edo ezkontza-ahaidetasunez, horietako bakoitzak duen partaidetza indibiduala edozein dela ere.
Kasu horietan, zergadunak erakundearen kapitalean parte hartzen duen ahaidetasun-taldeko pertsona batek gutxienez bete behar du jarduera ekonomikoen eta lan pertsonalaren etekin guztien % 50 baino gehiagoko ordainsaria jasotzen duen erakundean zuzendaritza-eginkizunak betetzeko betekizuna. Kasu horretan, gainerako guztiek ere izan dezakete salbuespena.
Ondorioz, ahaidetasun-taldetzat hartu behar da baloreen titular diren pertsona guztiek osatzen dutena, baldin eta, batera zenbatuta, erakundearen kapitalean gutxienez % 20ko partaidetza badute, eta legez aurreikusitako familia- eta ahaidetasun-loturen bidez lotuta badaude.
Ahaidetasun-talde horren barruan ez daude sartuta erakundearen kapitalean inolako partaidetzarik ez duten senideak. Beraz, senide horiek bete ditzaketen zuzendaritza-eginkizunak ez dira kontuan hartzen salbuespena gauzatzeko eskatzen diren baldintzak betetzen diren ala ez aztertzeko.
Bestalde, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauak ez du erreferentziako zergadun espezifikorik ezartzen. Beraz, partaidetzen edozein titular har daiteke kontuan, betiere gainerakoek legez eskatzen den familia-harremana edo ahaidetasun-harremana badute harekin.
 
Estekak
5.2. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Erakundean zuzendaritza-eginkizunak benetan betetzea

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Bi apartatuan araututako salbuespena gauzatzeko, zergadunak zuzendaritza-eginkizunak bete behar ditu erakundean, eta, eginkizun horien truke, jarduera ekonomikoen eta lan pertsonalaren etekinen % 50 baino gehiagoko ordainsaria jaso behar du.

Beraz, alderaketan ez dira sartzen kapitalaren etekinak, hala nola funts propioetan parte hartzen duten entitateetatik datozen dibidenduak, ezta jarduera ekonomikoen edo lan pertsonalaren etekintzat hartzen ez diren gainerako errenta motak ere.

Ondorio horietarako, ez dira jarduera ekonomikoen eta lan pertsonalaren etekinen artean zenbatzen jarduera ekonomikoetatik eratorritakoak, haien ondasunak eta eskubideak ondarearen gaineko zergatik salbuetsita badaude.

Erakundearen kapitaleko gutxieneko partaidetza ahaidetasun-talde bereko beste pertsona batzuekin batera dagoenean, aipatutako ahaidetasun-taldeko kide batek, gutxienez, bete behar du erakundean zuzendaritza-eginkizunak betetzeko eta zergadunaren jarduera ekonomikoen eta lan pertsonalaren etekinen 100eko 50 baino gehiagoko ordainsaria jasotzeko baldintza. Kasu horretan, baldintza horiek beteta, ahaidetasun-taldeko pertsona guztiek dute salbuesteko eskubidea.

Pertsona berak zuzenean parte hartzen duenean hainbat erakundetan, eta horiek guztiak zergatik salbuetsita gera daitezkeenean, zuzendaritza-eginkizunak betetzetik eratorritako ordainsariek jarduera ekonomikoen eta lan pertsonalaren etekin guztien gainean duten ehunekoa banaka eta erakunde horietako bakoitzak bereizita zenbatuko du.

Horri dagokionez, erakunde bakoitzean gauzatutako zuzendaritza-funtzioengatiko ordainsariak zergadunaren lan-etekin eta jarduera ekonomiko guztiekiko duen ehunekoa kalkulatzeko, ez dira sartzen beste erakundeetan gara daitezkeen zuzendaritza-funtzioetatik eratorritako etekinak.

Kontuan hartu beharreko ordainsariak erakundean zuzendaritza-eginkizunak betetzean sortutakoak baino ez dira, beste arrazoi batzuengatik kobratu daitezkeenak izan ezik.

Enpresaren erabakiak hartzen parte hartzen duten pertsonek zuzendaritza-eginkizunak betetzen dituztela jotzen da. Horri dagokionez, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluaren Bi apartatuak zuzendaritza-eginkizunak betetzen dituzten karguen zerrenda bat jasotzen du, ez itxia, adierazpen hutsa baizik.

Nolanahi ere, erakundean zuzendaritza-eginkizunak benetan betetzen direla modu frogagarrian egiaztatu behar da dagokion kontratuaren edo izendapenaren bidez.

Estekak
5.3. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Parte-hartze salbuetsiaren balio-zatia zehaztea

Salbuespenak ez du barne hartzen partaidetzen balioaren zatia, zergaren arau orokorren arabera zehaztua, jarduera ekonomikoa gauzatzeko beharrezkoak ez diren aktiboen zenbatekoari dagokiona, hortik eratortzen ez diren zorren zenbatekoa kenduta.

Merkatu antolatuetan negoziatu gabeko partaidetzen kasuan, erakundearen aktiboen eta zorren balioa haren kontabilitatetik eta Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 18. artikuluan jasotako arauak aplikatzetik ondorioztatzen dena izango da. Arau horren arabera, ondare-elementu jakin batzuen kontabilitate-balioa zuzendu behar da, hala nola ondasun higiezinena, merkatu antolatuetan kotizatutako baloreena, inbertsio kolektiboko erakundeetako partaidetzena eta ibilgailu, ontzi eta aireontziena.

Horri dagokionez, erakundeak hartutako zorrak proportzionalki egotziko zaizkie bere aktibo guztiei, bai atxikitakoei, bai atxiki gabekoei, dituzten kontabilitate-balioak kontuan hartuta, betiere kontabilitateak zintzo islatzen badu erakundearen benetako ondare-egoera. Hala ere, ondasun eta eskubide jakin batzuk eskuratzea finantzatzeko berariaz hartutako zorrak haiei bakarrik esleituko zaizkie.
Jarduera ekonomikoa gauzatzeko beharrezkoak ez diren aktiboei zorrak esleitzerakoan, kontuan izan behar da, inola ere, dagozkien aktiboena baino zenbateko handiagoko zorrak ezin izango direla kontuan hartu.

Beraz, oro har, lehenik eta behin, partaidetzak baloratu behar dira, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 18. artikuluan xedatutakoaren arabera, eta, ondoren, partaidetza horien balioaren zer zati salbuetsi daitekeen finkatu behar da.

Hala ere, jardueraren ekitaldirako beharrezkoak ez diren aktiboak kontabilitate-balioa zuzendu behar zaien aktiboak baino ez direnean, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 18. artikuluan adierazitakoaren arabera, nahikoa izango da zergaren zerga-oinarrian zergadunak haiengan duen partaidetzari proportzionalki egotz dakiokeen balio garbiaren zatia sartzea.

Jarduera ekonomikoa garatzeko behar diren ondasunak eta eskubideak

Aktibo bat jarduera ekonomikoa garatzeko beharrezkoa dela ulertzen da hari atxikitako elementu bat denean, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko abenduaren 29ko 6/2006 Foru Arauaren 26. artikuluan aurreikusitakoaren arabera, salbu eta lagatzen diren higiezinei edo haien gaineko eskubide errealak eratzeari dagokienez; izan ere, ondasun horiek jarduera ekonomiko bati lotzea, edo ez, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluaren Sei apartatuaren b) letran ezarritakoaren arabera zehaztuko da, eta entitateen funts propioetako partaidetza eta kapital propioak hirugarrenei lagatzea ordezkatzen duten aktiboei dagokienez izan ezik, horiek, pertsona juridikoak izanez gero, jarduera ekonomikoari atxikita gera baitaitezke.

Automobilak, itsasontziak eta aireontziak

Turismo-automobilak eta horien atoiak, motozikletak, itsasontziak, aisialdirako edo ur-kiroletarako ontziak eta aireontziak jarduerari lotuta daudela ulertuko da, haien gastuak sozietateen gaineko zergaren eremuan kengarritzat jotzen diren proportzio berean.

Bereziki, turismo-automobilen eta horien atoien eta motozikleten kasuan, proportzio hori zehazteko, kontuan hartu behar dira bai jarduera garatzeko erabilgarritzat jotzen den aktibo horien ehunekoa ( % 50 edo % 100), bai balio-galeraren ondoriozko gastuak ken daitezkeen gehieneko eskuratze-balioa.

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Sei apartatuko c) letrak ezartzen duenez, manu horretan araututako salbuespena ez zaio inola ere aplikatuko ibilgailu, itsasontzi eta aireontziei dagozkien partaidetzen balioaren zatiari. Zehaztapen hori jarduera ekonomikoari inolako neurritan lotuta ez dauden ibilgailuei, itsasontziei eta aireontziei egotz dakiekeen partaidetza horien balio-zatiari buruzkoa dela ulertu behar da, baita ustiapen ekonomikoari eragiten ez dion horien zatiari buruzkoa ere, Sozietateen gaineko Zergari buruzko ekainaren 26ko 3/1996 Foru Arauaren 14. artikuluaren 3. idatz-zatian aurreikusitakoaren arabera.

Lagatzen diren edo eskubide errealak eratzen diren higiezinak

Errentamendura, azpierrentamendura, lagapenera edo eskubide errealen eraketara edo erabilera- eta gozamen-ahalmenetara bideratutako higiezinak erakundearen jarduera ekonomiko bati atxikitzat jotzeko, beharrezkoa da erakundeak urtean batez beste bost langile izatea, gutxienez, besteren kontura, lanaldi osoan eta arduraldi esklusiboan.

Ondorio horietarako, ez dira enplegatu gisa zenbatzen ez zergadunaren ezkontidea, ez erregistratutako izatezko bikotekidea, ez bigarren mailako aurreko, ondorengo edo alboko ahaideak, odolkidetasunezkoak, adopziozkoak edo ezkontza-ahaidetasunezkoak (izatezko bikotea eratzearen ondoriozko harremana barne), ez erakundearekin lotuta dauden pertsonak, Sozietateen gaineko Zergari buruzko ekainaren 26ko 3/1996 Foru Arauaren 16. artikuluaren arabera.
Langileak lanaldi osorako kontratatuta egotea eta higiezinen errentamendu- edo lagapen-jardueran dedikazio esklusiboa izatea eskatzen den neurrian, ezin dira zenbatu lanaldi partzialeko langileak, ezta, gainera, erakundearentzat bestelako zereginak egiten dituztenak ere.

Langile horiek higiezinak errentan emateko edo hirugarrenei lagatzeko soilik jardun behar dute, baina ez da beharrezkoa haiek antolatzeaz arduratzea. Beraz, kontuan har daitezke higiezinekin lotutako beste zeregin batzuk egiten dituzten langileak (atezaintza, ordenantza, zaintza, garbiketa, etab.).

Erakundeak higiezinak aldi berean alokatzen eta salerosten baditu, azken horri lotutako ondasunak jarduera ekonomiko bati atxikita daudela ulertuko da, horretarako Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko abenduaren 29ko 6/2006 Foru Arauaren 24. artikuluaren 3. idatz-zatian eta 26. artikuluan eskatutako baldintzak betetzen badira.

Kasu horietan, kontratatutako langileek salerosketa-eragiketak eta errentamenduaren berezko eragiketak antolatzen badituzte, lehenengoei lotutako elementuak jarduera ekonomiko bati atxikita daudela ulertuko da, baldin eta pertsona fisikoen errentaren gaineko zerga arautzen duen araudian horretarako eskatzen diren baldintzak betetzen badira. Lagatzen edo alokatzen diren ondasunak ere hala izan daitezen, erakundeak Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Sei apartatuko b) letran eskatzen den baldintza bete behar du, urtean batez beste gutxienez bost langile izan ditzan besteren kontura, lanaldi osoan eta errentamenduaren berezko zereginetarako dedikazio esklusiboarekin.

Batez besteko plantilla zenbatzeko, eskatutako baldintzak betetzen dituzten eta zergadunak, zuzenean edo zeharka, ehuneko 25eko edo hortik gorako partaidetza duen entitate guztietan enplegatuta dauden langileak zenbatu daitezke, betiere partaidetza hori ondarearen gaineko zergatik salbuetsita gera badaiteke. Kasu horietan, erreferentziazko erakundeetan zenbatu beharreko partaidetza zergadunak banaka duena baino ez da, eta ez dira kontuan hartu behar haren familia- edo ahaidetasun-taldeko gainerako kideek izan ditzaketen partaidetzak.

Eska daitekeen gutxieneko plantilla lortzeko langileak zenbatu daitezkeen sozietateen helburu nagusia ez da ondare higigarri edo higiezin bat kudeatzea, eta ezin dira ondare-sozietatetzat hartu. Horri dagokionez, errentamenduaren edo eskubide errealen eraketaren xede diren higiezinak jarduera baten garapenari atxikitzat joko dira horien entitate titularra zergadun berak gutxienez 100eko 25eko partaidetza, zuzenekoa edo zeharkakoa, duen erakunde-talde bateko kidea denean, eta zergadun horrek

Bigarren mailako merkatuetan eta inbertsio kolektiboko erakundeetan kotizatutako baloreak

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 6. artikuluko Sei apartatuko c) letran xedatutakoaren arabera, ezin da inola ere aplikatu manu horretan araututako salbuespena kotizatutako tituluei dagokien entitateen kapitaleko partaidetzen balioaren zatiari dagokionez, honako salbuespen hauekin:

Erakundeak kotizatutako konpainiaren boto-eskubideen % 5 izatea gutxienez, haren kapitalean parte hartzen badu, eta bertan duen partaidetza zuzentzea eta kudeatzea, baliabide materialak eta giza baliabideak antolatuz.
Salbuespen hori ezin zaie aplikatu kapital aldakorreko inbertsio-sozietateen kapitala ordezkatzen duten akzioei, horiek ez baitira, inola ere, beharrezkotzat jotzen jarduera ekonomiko bat gauzatzeko.

Hirugarrenei merkatu antolatuetan negoziatutako kapital propioak lagatzea adierazten duten aktiboak, kasuan kasuko jarduera garatzeko beharrezkoak direnak edo ez direnak, zergaren arau orokorrak eta kasu bakoitzeko egitatezko inguruabarrak kontuan hartuta, eta, bereziki, horiek jarduera horren ohiko funtzionamenduarekin duten lotura kontuan hartuta.
Era berean, ezin zaio salbuespena aplikatu erakundeen kapitaleko partaidetzen balioaren zatiari, baldin eta bat badator inbertsio kolektiboko erakundeen akzio edo partaidetzekin.

Hala ere, lege-xedapen baten ondorioz kutxa-koefiziente jakin bat izatera behartuta dauden erakundeek, Inbertsio Kolektiboko Erakundeetan inbertsioak egiteko aukera badute, inbertsio horiek beren jarduera ekonomikoa gauzatzeko beharrezkoak direla pentsatu ahal izango dute, baldin eta kapital aldakorreko inbertsio-sozietateen edo higiezinetako inbertsio-sozietateen kapitala ordezkatzen duten akzioak ez badira.

Inbertsio kolektiboko erakundeen kontzeptuaren barruan ez dira sartzen arrisku-kapitaleko erakundeak eta haien sozietate kudeatzaileak arautzen dituen azaroaren 24ko 25/2005 Legean araututako arrisku-kapitaleko erakundeak.

Estekak
5.4. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Lekualdatutako langileak

Atzerrian kokatutako ondasun eta eskubideen salbuespena aurreikusten da, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 56 bis artikuluan aipatzen den langile lekualdatuen araubide berezia aukeratu duten zergadunen titulartasunekoa.

PFEZerako eskatzen dena ez bezala, ez da eskatzen ondasunek eta eskubideek Ondarearen gaineko Zergaren berdina edo antzekoa den zerga batengatik benetan tributatu izana.

Letra honetan aurreikusitako salbuespena aplikatzen duten zergadunek ez dute eskubiderik izango Ondarearen gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 34. artikuluan aurreikusitako kenkaria aplikatzeko atzerrian ondasun eta eskubide berberetarako ordaindutako zergari dagokionez.

Atal honetan xedatutakoa aplikatuko zaie, halaber, araubide berezi hau aukeratzen duen eta lekualdaketaren ondorioz zerga-egoitza Bizkaian eskuratzen duen zergadunaren ezkontideari edo izatezko bikotekideari, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 98. artikuluan aipatzen den familia-unitateko kideei, baldin eta Espainiako lurraldera lekualdatu aurreko 5 urteetan Espainian bizi izan ez badira.

Era berean, ez dute eskubiderik izango foru-arau honen 34. artikuluan ondasun eta eskubide berberetarako aurreikusitako kenkaria aplikatzeko.

PFEZren Foru Arauaren 90. artikuluko kenkaria aplikatzen zaien akzioak eta partaidetzak (enpresa sortu berri, berritzaile edo zilarrezko ekonomiari lotutakoetan egindako inbertsioa).

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 90. artikuluan ezarritako kenkaria aplikatu ahal zaien entitateetako akzioak eta partaidetzak Ondarearen gaineko Zergatik eta Oinordetzen gaineko Zergatik salbuetsita daude (mortis causa eremura mugatuta). Ondorio horietarako, ez da kontuan hartuko aipatutako manuaren 3. eta 7. apartatuetan xedatutakoa.

Aurrekoa aplikagarritzat jo behar da, kenkaria benetan aplikatu den edo ez alde batera utzita. Hala, adibidez, akzioak edo partaidetzak eskuratu ziren ekitaldian kenkari hori indarrean ez bazegoen, nahikoa izango da inbertsio horrek SZFAren egungo 66 bis artikuluak eskatzen dituen baldintzak betetzea, une hartan indarrean egon izan balitz.

Horretarako, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 90. artikuluaren 6. idatz-zatian aipatzen den ziurtagiria aurkeztu beharko du zergadunak.

Estekak
Zuzendaritza Nagusiaren jarraibideak

Ekintzaileek emandako aukerak edo eskubideak

Ondarearen gaineko zergatik eta oinordetzen gaineko zergatik salbuetsita daude (mortis causa eremura mugatuta) Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 56. quater artikuluan aipatzen diren akzioak eta partaidetzak edo eskubide ekonomikoak. Eduki ekonomikoko eskubideen barruan, akzioei edo partaidetzei buruzko aukerak sartzen dira. Beraz, aukerak edo eduki ekonomikoko beste eskubide batzuk ematen badira, salbuetsi egingo dira bai horiek, bai gerora eskuratutako akzio edo partaidetzak.

Salbuespena ekintzaileek jarduera ekonomikoa gauzatzen duten lehen bost urteetan edo Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 56. quater artikuluaren 3. apartatuan aipatzen diren entitateak eratzen direnetik emandako aukerei edo eskubideei (eta horietatik eratorritako akzioei edo partaidetzei) dagokie. Salbuespena ekintzaileari aplika dakioke, bai eta eskubide edo aukera horiek eman zitzaizkien enplegatuei ere. Salbuespen honek ez du denbora-mugarik.

Ez-egoiliarren Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 14. artikuluan xedatutakoaren arabera, etekinak salbuetsita dituzten baloreak

Ez-egoiliarren errentaren gaineko zergatik salbuetsita dauden etekinak dituzten baloreei dagokien salbuespena betebehar errealagatik zergadunei soilik aplika dakieke, baina ez betebehar pertsonalagatik zergak ordaindu behar dituztenei.

Estekak
3.1 apartatua. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Ondasunen eta eskubideen balorazioa

Nola zehazten da ondare garbia?

Ondare garbia honako hauen arteko aldearen arabera zehaztuko da:

Subjektu pasiboaren titulartasuneko ondasun eta eskubideen balioa eta
Izaera errealeko kargak eta kargak, ondasun edo eskubideen balioa murrizten dutenean, eta subjektu pasiboak ordaindu beharreko zor edo betebehar pertsonalak.

Ondare garbia zehazteko, ez dira kenduko salbuetsitako ondasunei dagozkien kargak eta zamak.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 1. art.
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 27. art.

Ondasunak eta eskubideak nortasun juridikorik gabeko erakundeetan

Nortasun juridikorik gabeko entitateen parte diren ondasunak eta eskubideak (ondasun-erkidegoak edo jaraunspen jasogabeak, adibidez) zuzenean esleitzen zaizkie kideei, bazkideei edo partaideei. Bakoitzak bere ondarearen gaineko zergan aitortu beharko ditu, erakundean duen partaidetzaren proportzioan. Gainera, Zerga Administrazioak inputazio hori errazten du bere oinarrietan dauden informazio-datuen bidez, eta, horrela, zergadunek erraz identifika dezakete dagokien zatia.

Prezio geroratuarekin edo jabari-erreserbarekin eskuratutako ondasunak

Prezio geroratuko eskuratzeetan, eskuratzaileak ondasunaren balio osoa aitortu behar du, zor gisa sartuta sortzapen-egunean ordaintzeke dagoen zenbatekoa.
Jabari-erreserba duten eragiketetan, jabetza erabat eskualdatzen ez den bitartean, eskualdatzaileak jarraituko du ondasuna bere ondarean deklaratzen. Kasu horretan, balio aitortua murriztu egiten da eroslearengandik jasotako zenbatekoetan.

Nori esleitzen zaizkio ondasunak?

Ondare-elementuen titulartasuna

Ondasunak eta eskubideak subjektu pasiboei egotziko zaizkie, kasuan-kasuan titulartasun juridikoari buruz aplikatu beharreko arauen arabera, eta subjektu pasiboek ekarritako frogen edo Administrazioak aurkitutako frogen arabera.

Hala badagokio, ondasunen eta eskubideen titulartasun juridikoari buruzko arauak aplikatuko dira, ezkontzaren edo izatezko bikotearen araubide ekonomikoa arautzen duten xedapenetan jasotakoak, bai eta familiako kideen arteko ondare-harremanei kasu bakoitzean aplikatu beharreko legeria zibileko manuetan jasotakoak ere.

Ezkontzaren edo izatezko bikotearen kasuan kasuko ondasun-eraentza arautzen duten xedapen edo itunen arabera bi ezkontideek edo izatezko bikoteko kideek dituzten ondasun eta eskubideen titulartasuna erdibana emango zaio bakoitzari, beste partaidetza-kuota bat justifikatu ezean. Ondasunen edo eskubideen titulartasuna behar bezala egiaztatzen ez denean, Zerga Administrazioak eskubidea izango du erregistro fiskal batean edo izaera publikoko beste erregistro batzuetan titular gisa agertzen dena hartzeko.

Kargak, kargak, zorrak eta betebeharrak subjektu pasiboei egotziko zaizkie aurreko lerrokadetako arau eta irizpideen arabera.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 9.1 art.

Foru-komunikazio bidez eta jaraunspen bidez jasotako ondasuna

Adibidez: foru-komunikazioetako ezkontzek ondasun bakarra dute, etxebizitza bat (ondare-ondorioetarako 2.000.000 €-ko balioa du, eta UBEa 4.000.000 €-koa da), eta haiek eta haien seme-alabek bertan bizi dira. 2025ean senarra hil zen, eta emaztearen aldeko testamentu-ahalordea du. Alargunak 50 urte ditu abenduaren 31n.

Alargunaren ondasunen erdia jabetza osoan dago foru-komunikazioaren bidez, eta jarauntsiari dagokion zatiaren gozamenduna da (ahalordea erabili arte). Boterearen erabileraren zain dagoen jarauntsiak jabetza soila du.

Konponbidea:

Ezkontide alargunaren ondarea:
Foru-komunikazioagatik 2.000.000 euroren % 50 = 1.000.000 €
Usufruktuagatik: (2.000.000/2) x (89-50) % = 390.000 €
400.000 euroko salbuespena aplikatu zaio, eta 990.000 euroko (1.390.000 – 400.000) zergaren zerga-oinarrian egotziko litzateke.

Testamentu-ahalordea egikaritzeko dagoen jarauntsiaren ondarea:
(2.000.000/2) x % 61 = 610.000 €

Ezin du ohiko etxebizitzagatiko salbuespena aplikatu.

Egin gabeko jarauntsiak, testamentu-ahalordea egiteke dagoenean

Tributazioa jaraunspenaren gaineko gozamenaren araberakoa izango da.

Gozamenik badago (adibidez, komisarioaren edo beste pertsona baten alde), ondasunak eta eskubideak gozamendunari egozten zaizkio, eta hark gozamenaren erregela espezifikoen arabera deklaratu behar ditu ondarearen gaineko zergan. Jabetza soila geratzen den jarauntsiari berari egozten zaio.
Gozamenik ez badago edo ezin bada baliatu, jaraunspena jaraunspen jasogabetzat hartuko da, eta zergaren zergadun gisa jardungo du.
Ezkontideen arteko foru-komunikazioaren kasuetan, ondasunen erdia alargunari eratxiki zaio, eta beste erdia jarauntsiari.

Kasu guztietan, egoerak bere horretan jarraituko du testamentu-ahalordea egikaritu eta jarauntsia behin betiko adjudikatu arte.

Higiezinen balorazioa

Hiri- edo landa-izaerako ondasun higiezinak honela zenbatuko dira:

Bizkaiko Lurralde Historikoan kokatuta badaude: oro har, egotz daitekeen gutxieneko balioaren (VMA) ehuneko 50; ez badu VMArik, katastro-balioaren (VC) arabera zenbatuko da, baldin eta berrikusi bada eta eguneratuta ez badago, bider 10 egingo da (10xVC).
Katastro-balioagatik Bizkaiko Lurralde Historikotik kanpo badaude.
Zergaren sortzapen-datan katastro-baliorik ez badute edo atzerrian badaude, PFEZren araudiaren arabera eguneratutako eskuratze-balioaren ehuneko 50 zenbatuko da.

Artikulua. 12.1 2/2013 Foru Araua (90,7 KB)

Merkatu antolatuetan negoziatutako baloreak.

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 15. eta 17. artikuluetan xedatutakoaren ondorioetarako, sortzapenaren uneko negoziazio-balioa merkatua dagoen urteko azken eguneko saioaren itxiera-balioa izango da.

Merkatua dagoen urteko azken egunean balio jakin batek kotizatu ez badu, merkatutik kanpo uzteagatik ez beste arrazoiengatik, balio horren azken kotizazioari dagokion zenbatekoa zenbatu beharko da.

Estekak
7. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Merkatu antolatuetan kotizatu gabeko edozein entitateren funts propioetako partaidetza adierazten duten baloreak

Merkatu antolatuetan kotizatzen ez duten entitateen kapitala adierazten duten akzioak eta partaidetzak zergaren zerga-oinarrian sartzen dira, onartutako azken balantzearen ondoriozko kontabilitate-balio teorikoan, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 18. artikuluaren Bat paragrafoaren bigarren lerrokadan xedatutakoaren arabera zuzenduta.

Akzioen edo partaidetzen kontabilitate-balio teorikoa zergaduna bazkide den erakundearen urteko kontu indibidualetatik eratorritakoa izango da.

Onartutako azken balantzearen kontzeptua.

Auzitegi Gorenak 2013ko otsailaren 12ko eta 14ko epaietan berariaz adierazi duen bezala, ondorio horietarako, partaidetzen balio teoriko zuzendua kalkulatzeko kontuan hartu beharreko balantzea ondarearen gaineko zergaren autolikidaziorako borondatezko aldia amaitu aurretik onartutako azkena izango da, hura baita zergadunaren gaitasun ekonomikoa hobekien islatzen duena zerga horren sortzapen-datan, bai eta haren ondarearen osaera ere.
Partaidetzen balio teoriko zuzendua kalkulatzeko balorazio berezia behar duten ondasunak.

Zergaren zerga-oinarria ezartzeko, ondasun higiezinen, merkatu antolatuetan kotizatutako baloreen, inbertsio kolektiboko erakundeetako partaidetzen eta ibilgailu, itsasontzi eta aireontzien kontabilitate-balio garbia, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 20. artikuluan aipatutakoa, zerga honen ondorioetarako duen balioarekin ordeztuko da, kontabilitate-balio garbia handiagoa denean izan ezik.

Erakundeek dituzten balorazio bereziko ondasunak, baldin eta zergadunak gutxienez ehuneko 5eko partaidetza badu zeharka, dela banaka, dela erreferentziazko ahaidetasun-taldeko kideekin batera, dela Sozietateen gaineko Zergari buruzko ekainaren 26ko 3/1996 Foru Arauaren 16. artikuluan ezarritakoaren arabera lotutako pertsona edo entitateekin batera.

Kasu horietan, zergadunak zuzenean partaidetutako erakundearen kontabilitate-balio teorikoa zuzendu behar da, entitate horrek beste erakunde batzuetan dituen partaidetzen kontabilitate-balio garbiaren zatia, berariazko balorazioaren xede diren ondasunei eslei dakiekeena, ordeztuz, kalkulu proportzional baten arabera, aktibo horien balio garbiagatik, ondarearen gaineko zergaren ondorioetarako, horiei egotz dakizkiekeen zorrak kontuan hartuta.

Balio-zuzenketa hori kasu honetan bakarrik egin behar da: zergaduna bazkide den erakundeak beste konpainia batzuen kapitalean duen partaidetzaren kontabilitate-balio garbiaren zatia, balorazio espezifikoaren xede diren ondasunei egotz dakiekeena, ondasun horiei dagokien zenbatekoa baino zenbateko txikiagoan kontabilizatuta dagoenean.

Estekak
7. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Kontu korronteetan, aurrezki-kontuetan edo eperako kontuetan egindako gordailuak

Kontu korronteetan, aurrezki-kontuetan edo eperako kontuetan egindako gordailuak, hirugarrenen kontuekin bat ez badatoz, zergaren sortzapen-datan (abenduaren 31) dagoen saldoaren arabera baloratuko dira, saldo hori urteko azken hiruhilekoko batez besteko saldoa baino txikiagoa denean izan ezik; kasu horretan, azken saldo hori hartuko da.

Batez besteko saldo hori kalkulatzeko ez dira kontuan hartuko:

a) Zergadunaren ondarean agertzen diren ondasunak eta eskubideak eskuratzeko kendutako funtsak.
b) Bere ondarean dauden beste kontu batzuetara eramateko kendutako funtsak.
c) Zorrak kitatzeko edo murrizteko kendutako funtsak.
d) Urteko azken hiruhilekoan kontu hauetakoren batean sartu den mailegu edo kreditu batek sortutako zorraren zenbatekoa. Halaber, ez da zor gisa kenduko.

Jarduera ekonomikoei lotutako ondasunak eta eskubideak

Jarduera ekonomikoei lotutako ondasunak eta eskubideak, oro har, kontabilitatetik ateratzen den balioan baloratzen dira, aktiboaren eta pasiboaren arteko diferentzia gisa zehaztuta, betiere diferentzia hori Merkataritza Kodearekin bat badator. Hala ere, ondasun jakin batzuk, hala nola higiezinak, ibilgailuak, itsasontziak edo aireontziak, ezin dira baloratu ondarearen gaineko zergaren arauen arabera dagokien balioaren azpitik, nahiz eta kontabilitate-balioa txikiagoa izan.

Kontabilitaterik ez badago edo kontabilitateak legezko baldintzak betetzen ez baditu, ondarearen gaineko zerga baloratzeko arauak aplikatuko dira zuzenean ondare-elementu bakoitzerako. Gainera, ondasunen lotura PFEZaren arauen arabera egiten da, jardueran benetan erabilitako zatia soilik kontuan hartuta.

Eskubide errealak (gozamena edo jabetza soila)

Gozamen-eskubide errealak eta jabetza soila Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko Zergan aurreikusitako irizpideen arabera baloratzen dira, dagokien ondasunaren balioa erreferentziatzat hartuta.

Bereziki:

Biziarteko gozamena, oro har, ondasunaren balio osoaren % 70ean baloratzen da, gozamendunak 20 urte baino gutxiago dituenean, eta % 1 murrizten da adin gehigarri bakoitzeko, gutxienez % 10.
Aldi baterako usufruktua ondasunaren balio osoaren % 2an baloratzen da iraupen-urte bakoitzeko, eta gehienez ere % 70ean.
Jabetza soila kalkulatzeko, ondasunaren balio osoaren eta gozamenaren balioaren arteko aldea erabiltzen da.
Erabiltzeko eta biztantzeko eskubide errealak ondasunaren balioaren % 75ean baloratzen dira, gozamenari dagozkion arauak aplikatuz.

Beste ondasun eta eskubide batzuk

Bizi-aseguruak eta aldi baterako eta biziarteko errentak

Bizi-aseguruak
Bizi-aseguruak, oro har, zergaren sortzapen-datan (abenduaren 31) zuten erreskate-balioagatik zenbatzen dira. Hala ere, hartzaileak egun horretan erreskate-eskubidea gauzatzeko ahalmenik ez badu, hornidura matematikoak hartzailearen zerga-oinarrian duen balioaren arabera baloratuko da asegurua.

Arau hori ez zaie aplikatzen soilik heriotza- edo baliaezintasun-kontingentziak edo bestelako arrisku-berme osagarriak estaltzen dituzten aldi baterako aseguruen kontratuei.

Aldi baterako edo biziarteko errentak
Kapitalak, ondasunak edo eskubideak entregatuz eratutako aldi baterako edo biziarteko errentak sortzapen-datan (abenduaren 31) duten kapitalizazioaren arabera baloratzen dira. Horretarako, diruaren legezko interesaren arabera kapitalizatzen da urteko kuota, gozamenaren balorazio-arauen arabera dagokion kapitala erreferentziatzat hartuta, errentadunaren adinaren arabera (biziartekoa bada) edo errentaren iraupenaren arabera (aldi baterakoa bada).

Errenta bizi-aseguru batetik datorrenean, aseguru horietarako aurreikusitako balioespena aplikatzen da. Gainera, errentaren zenbatekoa ez badago moneta-unitateetan adierazita, lanbide arteko gutxieneko soldataren urteko zenbatekoa diruaren legezko interesaren arabera kapitalizatuta kalkulatuko da.

Artelanak eta antzinako gauzak

Ondarearen gaineko zergaren ondorioetarako, artelantzat hartzen dira pinturak, eskulturak, marrazkiak, grabatuak, litografiak edo antzeko beste lan batzuk, baldin eta jatorrizkoak badira. Bestalde, ehun urtetik gorako antzinatasuna duten ondasun higigarriak, erabilgarriak edo apaingarriak hartuko dira antzinakotzat, baldin eta haien jatorrizko ezaugarriak funtsean aldatu ez badira.

Oro har, zergaren sortzapen-datan (abenduaren 31) duten merkatu-balioaren arabera baloratzen dira ondasun horiek. Hala ere, balio hori ondarearen gaineko zergan salbuesteko ezarritako balioa baino txikiagoa bada, azken hori hartuko da kontuan zerga-ondorioetarako.

Bitxiak, luxuzko larruak, ibilgailuak, itsasontziak eta aireontziak

Bitxiak, luxuzko larruak, automobilak, 125 zentimetro kubikoko edo gehiagoko zilindrada duten bi edo hiru gurpileko ibilgailuak, aisialdirako edo ur-kiroletarako ontziak, hegazkinak, hegazkinak, belaontziak eta gainerako aireontziak zergaren sortzapen-datan (abenduaren 31) zuten merkatu-balioaren arabera baloratzen dira.

Merkatuko balio hori zehazteko, zerga-administrazioak (Ogasuneko eta Finantzetako Foru Aldundia) onartutako ibilgailu erabilien balorazio-taulak erabil daitezke. Taula horiek ondare-eskualdaketen eta egintza juridiko dokumentatuen gaineko zergan eta oinordetzen eta dohaintzen gaineko zergan ere erabiltzen dira, betiere sortzapen-datan indarrean badaude.

Jabetza intelektualetik eta industrialetik eratorritako eskubideak

Jarduera ekonomiko bati lotuta ez badaude: eskuratze-balioaren arabera baloratzen dira, oro har.

Administrazio-emakidak

Jabari edo titulartasun publikoko zerbitzuak edo ondasunak ustiatzeko administrazio-emakidak, iraupena edozein dela ere, Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko Zergan adierazitako irizpideen arabera baloratuko dira.

Kontratu-aukerak

Hitzartutako prezio berezian balioetsiko dira, eta, preziorik ez badago edo txikiagoa bada, kontratuari aplikatu beharreko oinarriaren % 5ean, Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko Zergaren arauen arabera.

Eduki ekonomikoko gainerako ondasunak eta eskubideak

Gainerako ondasun eta eskubide ekonomikoak zergaren sortzapen-datan (abenduaren 31) zuten merkatu-prezioaren arabera baloratzen dira.

Zor eta karga kengarriak

Zor kengarriak

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 27. artikuluaren 1. apartatuak adierazten du kengarriak izango direla zergadunak erantzun behar dituen zorrak edo betebehar pertsonalak, zergaren sortzapen-datan duten zenbateko nominalaren arabera baloratuta.

Beraz, zergaren sortzapen-datan mugaeguneratutako eta ordaintzeke dauden interesak kengarriak dira, baina ez une horretan sortuta eta mugaeguneratu gabe daudenak.

Autolikidatzen den ekitaldi berari dagokion ondarearen gaineko zergaren kuota ere ez da kengarria. Hurrengo ekitaldian izango da, kuota horrek zergadunaren ondarean eragina duenean, bai haren ondasunen balioa jada ordaindutako zenbatekoan murrizten delako, bai Administrazioarekin oraindik ordaindu ez duen zenbatekoko zorra duelako.

Aldiz, kengarria da autolikidatzen den ekitaldi bereko Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergagatik ordaindu beharreko kuotaren zenbatekoa, bai eta zerga sortzen den egunean ordaindu gabe dauden beste zerga-zor batzuena ere, salbu eta oraindik irmoak ez badira, errekurrituta eta etenda daudelako.

Estekak
9. apartatua, 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Zorren balorazioa

Zergaren sortzapen-datan duten nominalaren arabera baloratuko dira, eta kengarriak izango dira soilik behar bezala justifikatuta badaude.

Ez dira kengarriak izango:

Ondasun edo eskubide salbuetsiak eskuratzeko egindako zorrak. Salbuespen partzialaren kasuan, salbuetsi gabeko zenbatekoari dagokion zorren zati proportzionala kendu ahal izango da.
Abalatutako zenbatekoak, abal-emailea zorra ordaintzera behartuta egon arte, eskubidea zordun nagusiaren aurka egikaritu delako eta eskubide hori kobraezina delako. Betebehar solidarioaren kasuan, abalatutako zenbatekoak ezin izango dira kendu abal-emailearen aurka eskubidea egikaritu arte.
Ondasun bat eskuratzean prezio geroratua bermatzen duen hipoteka, hargatik eragotzi gabe prezio geroratua edo bermatutako zorra hala izatea.

Ondasunak edo eskubideak eskuratzeko egindako zorrak ez dira inola ere kenduko zerga honen arauen arabera dagokien balorazioa baino zenbateko handiagoan.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 27. artikulua

Kargak eta zamak

Karga eta karga kengarriak dira ondasun baten gainean zuzenean ezartzen direnak eta haren balioa murrizten dutenak, nahiz eta ondasunon titularrarentzat eduki ekonomikoko betebehar zehatzik ez ekarri, hala nola zortasunak, erroldak edo pentsioak.

Bermedun aktibo finantzarioak pignoratzeak ez dakar zordun pignoratizioaren ondarea gutxitzerik, eta, beraz, ezin da hartu aktibo horien balioa murrizten duen karga edo kargatzat.

Auzitegi Gorenak hainbat erabakitan adierazi duen bezala, banantze edo dibortzio kasuetan judizialki esleitutako etxebizitza erabiltzeko eskubidea eskubide erreal familiarra da, hirugarrenen aurka jar daitekeena, eta Jabetza Erregistrorako sarbidea du, eta, azken batean, higiezinaren gaineko zama da, haren erabileratik eta luperketatik kanpo dagoen titularrarentzat duen baliotik ken daitekeena.

Estekak
8. atala. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Zordun ohiko etxebizitza

Adibidea: ohiko etxebizitzari 800.000 euroko balioa ematen zaio ondarearen gaineko zergaren ondorioetarako. Horren gainean 400.000 euroko zorra dago. Zer zenbatu behar dut ondarearen gaineko zergan?

Ohiko etxebizitzagatik 400.000 euro zenbatuko dira (800.000 euro ken ohiko etxebizitzatik salbuesteko 400.000 euroak). Bestalde, zorren atalean zorraren zati proportzionala sartuko da, hau da, 200.000 euro, salbuetsitako ondasunetatik eratorritako zorrak ez baitira zenbatzen.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 27.2 artikulua
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 5.11 art.

Gutxieneko salbuetsia, tarifa eta kuotaren muga

Gutxieneko salbuetsia

Gutxieneko salbuetsi gisa, zerga-oinarriari 800.000 euro kenduko zaizkio.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 30. artikulua

Ondarearen gaineko zergaren zerga-eskala

Zergaren oinarri likidagarria honako eskala honetako tasetan kargatuko da:

Zerga-eskala

Likidazio-oinarria euro arte	Kuota eurotan	Likidazio-oinarriaren gainerakoa, euro arte	Aplikatu beharreko tasa, ehunekoa
0,00	0,00	800.000,00	0,20%
800.000,00	1.600,00	800.000,00	0,60%
1.600.000,00	6.400,00	1.600.000,00	1,00%
3.200.000,00	22.400,00	3.200.000,00	1,50%
6.400.000,00	70.400,00	6.400.000,00	1,75%
12.800.000,00	182.400,00	En adelante	2,00%

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 32. artikulua

Kuota osoaren muga

Betebehar pertsonala duten zergadunen kasuan, ondarearen gaineko zergaren kuota osoa eta pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren kuota osoa ezin dira izan pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren zerga-oinarri orokorraren eta aurrezkiaren 100eko 65 baino handiagoak.

Kalkulu hori egiteko, ez da kontuan hartzen Ondarearen gaineko Zergaren kuota osoaren zer zati dagokien beren izaeragatik edo xedeagatik Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauak kargatutako etekinak sortu ezin dituzten ondare-elementuei.

Bi kuoten baturak aurreko muga gainditzen badu, Ondarearen gaineko Zergaren kuota murriztu egingo da adierazitako mugara iritsi arte, eta murriztapenak ezingo du gainditu kuota horren % 75.

Ondarearen gaineko zergaren kuota murriztu behar izanez gero, murriztapenak ezin izango dio inoiz eragin ekoizpenik gabeko ondare-elementuei egotz dakiekeen kuotaren zatiari, eta, ildo horretan, gainerako ondare-elementuei egotz dakiekeen kuotaren zatiaren murriztapenak ezin izango du kuota osoaren zenbatekoaren 100eko 75 gainditu.

Ondarearen eta PFEZren kuota osoaren muga

PFEZaren kuota osoa + ondarearen kuota ezin izango da PFEZaren zerga-oinarri orokorraren eta aurrezkiaren % 65 baino handiagoa izan.

PFEZaren zerga-oinarriari ondare-sozietateen dibidenduak eta partaidetzak gehituko zaizkio.

Mugaren ondorioetarako, ez dira kontuan hartuko ekoizpenik gabeko ondasunak.

Gutxienez, ondarearen gaineko zergaren kuotaren % 25 ordaindu behar da.

PFEZaren oinarriari gehitu beharko zaizkio zergadunak jabetza soila duen ondasunei dagozkien etekinen zenbatekoa eta gozamena:

Zergadunak ezkontideari, maiatzaren 7ko 2/2003 Legean xedatutakoaren arabera eratutako izatezko bikotekideari, bigarren mailako aurreko, ondorengo edo zeharkako ahaideei, odolkidetasunagatik edo ezkontza-ahaidetasunagatik, edo izatezko bikotea eratzetik edo adopzioagatik ateratzen den harremanagatik egotzi dizkionak, edo Sozietateen gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 42. artikuluaren arabera lotutako pertsona edo entitate bati egotzi dizkionak (3/96 Foru Arauaren 16. artikulua).
Zergadunak hirugarren bati transmititu badio zerga hau sortu aurreko bost urteetan.
Bi kasuetan, kontrako frogarik ezean, ulertuko da ondasun horien gozamenari dagozkion urteko etekinak haien jabetza osoa zenbatzeko balioaren % 5 direla, Ondarearen gaineko Zergari buruzko 2/2013 Foru Arauaren 12. artikulutik 26.era xedatutakoaren arabera.

Zergadunaren ondarean konputatuko dira zergadunak zerga hau sortu aurreko bost urteetan irabaziz eskualdatu dituen ondasunak, salbu eta egiaztatzen bada dohaintza-hartzaileak ondasunen balioaren pareko zenbatekoan ordaintzen dituela zergak ondarearen gaineko zergan. Arau hori ez zaie aplikatuko irabazteko asmorik gabeko entitateen zerga-araubideari eta mezenasgoaren zerga-pizgarriei buruzko otsailaren 24ko 1/2004 Foru Arauaren 18. artikuluan aipatzen diren entitateen alde irabazteko asmoz xedatu diren ondasunei.

Kuota osoaren muga baterako tributazioaren kasuan

Familia-unitate bateko kideek baterako tributazioa aukeratu badute PFEZn, zerga horren eta ondarearen gaineko zergaren baterako kuota osoaren muga kalkulatzeko, haiek azken zerga horretan sortutako kuota osoak metatuko dira.

Hala badagokio, egin beharreko murrizketa subjektu pasiboen artean hainbanatuko da, ondarearen gaineko zergan dituzten kuota osoen proportzioan, hargatik eragotzi gabe Ondarearen gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 33. artikuluaren bat apartatuan xedatutakoa.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 33.2 artikulua

Ondarearen eta PFEZaren baterako mugaren adibidea

Nork duen:

PFEZn:
- 20.000 euroko zerga-oinarri orokorra (kuota oso orokorra PFEZn 3.000 €).
- 10.000 euroko aurrezkiaren zerga-oinarria (2.000 euroko aurrezki-kuota osoa).
Ondarean:
- Egokitzapenaren aurreko kuota: 15.000 €.
- Muga: % 65 (20.000 + 10.000) = 19.500 €.
- Baterako kuota = (3.000 + 2.000) + 15.000 = 20.000 €.
- Ondare-kuota doitu eta 500 €murriztu behar da (20.000-19.500 €).
- Ondarearen azken kuota = 15.000 – 500 = 14.500 €(ondarearen hasierako kuotaren % 25 gainditzen duenez, hau da, 3.750, (15.000 euroren % 25) ez da beste doikuntzarik egin behar.

Estekak
2/2013 Foru Araua, Ondarearen gaineko Zergari buruzkoa, 33. art.

Ondare-elementu ez-emankorrak

Kontzeptua

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergan kargatutako etekinak sortzeko arriskua dagoen ala ez aztertzeko, kasuan kasuko elementuen izaera eta zergadunak ematen dien xede zehatza hartu behar dira kontuan.

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauak eskatzen du ondare-elementuek errendimenduak sor ditzaketela beren izaera eta xede zehatzengatik, baina ez benetan sortu dituztenak.
.
Horregatik, bereziki, alokairura bideratutako higiezinei dagokien kuotaren zatia ez da Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 33. artikuluan aurreikusitako zenbaketatik kanpo utzi behar, nahiz eta ondasun horiek ezin izan zaizkien hirugarrenei alokatu, edo etekin positiborik sortu ez duten, betiere benetan alokatzeko beharrezkoak diren zereginak egin direla egiaztatzen bada.

Jabetza zatitzeko kasuak

Jabetza zatituta dagoen kasuetan, kasuan kasuko ondare-elementuek Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergan kargatutako etekinak sor ditzaketen zehazteko, haien izaera eta ematen dieten xede zehatza hartzen dira kontuan, bai gozamendunak, bai jabe soilak.

Beraz, gozamendunarentzat kargatutako etekinak sor ditzaketen elementuak produktibotzat hartzen dira, bai gozamendunarentzat, bai jabe soilarentzat.

Elementu ez-produktiboei egotz dakiekeen kuota osoaren zatiaren kalkulua

Ekoizpenik gabeko ondare-elementutzat hartu behar dira bai ekoizpenik gabeko ondasunak eta eskubideak, bai horien gaineko kargak eta zergadunak horiek eskuratzeko hartutako zorrak. Era berean, elementu jakin bati egotzi ezin zaizkion zorrak ere kontuan hartu behar dira, zergadunaren ondasun eta eskubide guztiekiko ekoizpenik gabeko ondasunak dauden proportzio berean.

Zergaren sortzapenaren aurreko bost urteetan irabaziz eskualdatutako ondasun eta eskubideen zenbaketa.

Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 33. artikuluaren Hiru apartatuaren azken paragrafoak adierazten duenez, kuotaren muga kalkulatzeko, zergadunaren ondarean zenbatzen dira zerga sortu aurreko bost urteetan zergadunak irabaziz eskualdatu dituen ondasunak, salbu eta egiaztatzen bada dohaintza-hartzaileak horien balioaren pareko zenbatekoan ordaintzen dituela zergak ondarearen gaineko zergan, edo salbu eta irabazizko eskualdaketa mezenasgoaren onuradun den erakunde baten alde egiaztatu bada.

Manu horrek ondarearen gaineko zergaren kuota zuzendu bat kalkulatzera behartzen duen arau bat jasotzen du, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 33. artikuluan aurreikusitako muga kalkulatzeko soilik.
Beraz, arau hau aplikatzeak ezin du ekarri Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/213 Foru Arauaren 32. artikuluan araututako kuota osoa handitzea, ez baita zergadunaren zerga-oinarria zehazteko arau bat, ez eta zerga-egitatea mugatzekoa ere.

Ondorioz, arau honek ondarearen gaineko zergaren gutxieneko kuota kalkulatzeko baino ez du balio, Ondarearen gaineko Zergari buruzko otsailaren 27ko 2/2013 Foru Arauaren 33. artikuluaren Bat idatz-zatiko c) letran aurreikusitakoaren ondorioz. Kuota hori ezingo da izan zergadunak irabazizko eskualdaketak egin izan ez balitu lortuko zukeen zergaren kuotaren % 25 baino txikiagoa.

Beraz, zergadunak ondarearen gaineko zergaren kuotan egin dezakeen murriztapenak ezin izango dio aurreko bost urteetan dohainik eskualdatu dituen ondasunen zenbatekoa bere zerga-oinarrian sartzetik eratorritako kuotaren 100eko 25 baino gutxiagoko zenbatekoan tributatu.

Arau hori aplikatzen da irabazizko eskualdaketa ondasunak edo eskubideak izan ala ez.

Dohaintza modalen eta parekagarrien kasuan, zenbatu beharreko zenbatekoa egindako eskualdatzearen balio garbia izango da, eskualdatzearen onuradunak bere gain hartzen dituen zergadunaren zorrak kontuan hartuta.

Ondorio horietarako, ondasunak eta eskubideak dohaintza bidez edo beste edozein negozio juridikoren bidez doan eta inter vivos eskualdatzea da irabazizko eskualdaketa, ekainaren 5eko 107/2001 Foru Dekretuaren bidez onartutako Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergaren Erregelamenduaren 11. artikuluan aipatutakoetatik.

Ondarearen gaineko Zergaren gutxieneko kuota zehazteko klausula hori ez da aplikagarria izango, baldin eta zergadunak egiaztatzen badu eskualdatzearen onuradunak benetan ordaintzen dituela zergak Ondarearen gaineko Zergagatik, eta hori gertatu dela ulertuko da eskuratze horren ondorioz bere zerga-oinarrian irabazi asmoz jasotako ondasun eta eskubideen zenbateko baliokidea txertatu duenean eta, era berean, likidazio-oinarrian, gutxienez, eskuratu aurreko egoerarekin lotuta irabazi asmoz jasotako ondasun eta eskubideen zenbatekoaren 100eko 35 integratu duenean.

Hala ere, ez da ulertuko eskualdatzearen onuradunak ondarearen gaineko zergagatik benetan tributatzen duenik, baldin eta, aurreko paragrafoan ezarritako baldintzak bete arren, onuradunak zenbateko horri dagokion zerga-kuota murrizten badu haren hobariak edo kenkariak aplikatuz.

Pertsona fisikoen errentaren gaineko zerga batera ordaintzen duten zergadunen kasuan, bakoitzari dagokion ondarearen gaineko zergaren gutxieneko kuota banaka kalkulatzen da.

Estekak
11. atala. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Zergaren sortzapena: abenduaren 31. Noiz sortzen da zerga? Zergaduna urtean zehar hiltzen bada? Nola deklaratzen dute oinordekoek?

Ondarearen gaineko Zerga urte bakoitzeko abenduaren 31n sortzen da, eta zergaduna titularra den egun horretako ondareari eragiten dio.

Ondorioz, zergaduna abenduaren 31 ez den beste egun batean hiltzen bada, zerga ez da sortzen hildakoaren egoitzan, hargatik eragotzi gabe oinordekoei dagokien tributazioa, eskuratzen dituzten ondasun eta eskubideengatik.Hildako pertsona batek abenduaren 31ren ondoren egindako deklarazioa bada, lehenik eta behin ordezkari giza eman behar duzu izena.

Horri dagokionez, jaso gabeko jarauntsien kasuetan, nahiz eta onartu gabe egon, testamentu-ahalordea egikaritzeko daudenak ez badira, kontuan hartu behar da, Kode Zibilaren 989. artikuluan xedatutakoaren arabera, onarpenaren eta arbuiatzearen ondoreak jarauntsiaren egilearen heriotza-unera atzeratzen direla beti. Beraz, azkenean jaraunspena onartzen duten jaraunsleek beren ondarean sartu behar dituzte kausatzailea hiltzen den unetik eskuratzen dituzten ondasun eta eskubideak, eta, hala badagokio, hasieran sartu ez zituzten ekitaldiei dagozkien autolikidazio osagarriak aurkeztu beharko dituzte, zehapenik, interesik eta errekargurik gabe. Autolikidazio osagarriak aurkezteko betebehar hori jaraunspena onartzen den unean sortzen da, eta, ondorioz, Bizkaiko Lurralde Historikoko Zergei buruzko martxoaren 10eko 2/2005 Foru Arau Orokorraren 64. artikuluan eta hurrengoetan aipatzen diren preskripzio- eta iraungitze-epeak une horretan hasiko dira zenbatzen.

10. atala. 5/2013 Jarraibidea, Ondarearen gaineko Zergarena

Fortuna handien gaineko aldi baterako zerga

Eremua

Abenduaren 15eko 9/2023 Foru Arauaren bidez, fortuna handien aldi baterako elkartasun-zerga ezarri zen.

Pertsona fisikoen ondare garbia zergapetzen duen tributu zuzena, pertsonala eta Ondarearen gaineko Zergaren osagarria da, 3.000.000 eurotik gorakoa.

Zerga horren helburua harmonizatzea da, ondareak autonomia-erkidegoetan duen kargan dauden aldeak murrizteko, batez ere ondarearen gaineko zerga osorik edo partzialki desfiskalizatu duten autonomia-erkidegoetan. Nahiz eta Bizkaian ondarearen gaineko zergak ez duen halako desfiskalizaziorik jasan, beharrezkotzat jotzen da zerga ezartzea, ondare bereziki altuak dituzten herritarrek beren ahalmen ekonomikoaren arabera tributatu dezaten.

Fortuna handien aldi baterako elkartasun-zerga 3.000.000 €-tik gorako ondarea duten pertsona fisikoek aurkeztu behar dute, eta egoitza elektronikoaren bidez batera aurkeztu behar da ondarearen gaineko zergan, bi tributuengatik aitortu behar denean.

Nork aurkeztu behar du fortuna handien aldi baterako elkartasun-zerga?

Fortuna Handien Aldi Baterako Elkartasun Zerga 3.000.000 eurotik gorako ondarea duten pertsona fisikoek aurkeztu behar dute, eta egoitza elektronikoaren bidez batera aurkeztu behar da ondarearen gaineko zergan, bi zergengatik aitortu behar denean.

Nola kalkulatzen dira zerga-oinarria, likidazio-oinarria eta kuota osoa?

Zerga-oinarria ondarearen gaineko zergaren modu berean kalkulatuko da, salbuespenen batekin (adibidez, entitateetako partaidetzak eta hirugarrenei kapital propioak lagatzearen balore adierazgarriak balioesteko arauak); era berean, ondarearen gaineko zergan bezala, zerga-oinarria 800.000 eurotan murriztuko da likidazio-oinarria lortzeko.

Kuota osoa lortzeko, likidazio-oinarriari honako eskala honetako tasak aplikatuko zaizkio:

Zerga-oinarria, likidazio-oinarria eta kuota osoa
Likidazio-oinarria euro arte	Kuota eurotan	Likidazio-oinarriaren gainerakoa, euro arte	Aplikatu beharreko ehuneko mota
3.200.000,00	0,00	3.200.000,00	1,5%
6.400.000,00	48.000,00	6.400.000,00	1,75%
12.800.000,00	160.000,00	1.700.000,00	2,00%
14.500.000,00	194.000,00	En adelante	3,50%

Kuota osoak muga bat izango du, betebehar pertsonalagatiko zergadunen kasuan: zerga horren kuota osoen, ondarearen gaineko zergaren eta pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren baturak ezingo du gainditu pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren zerga-oinarri orokorraren eta aurrezkiaren zerga-oinarri orokorraren % 60. Muga hori gainditzen bada, kuota kenduko da muga horretaraino, eta murrizketak ezin izango du gainditu fortuna handien aldi baterako elkartasun-zergarako kalkulatutako kuota osoaren % 80.

PFEZn baterako tributazioa eginez gero, lehen aipatutako kuota osoen muga aplikatuz gero, ondarearen gaineko zergan bezala, egin beharreko murrizketa zergadunen artean hainbanatuko da, zerga horretan dituzten kuota osoen proportzioan.

Ateratzen den kuotatik, Ondarearen gaineko Zergagatik ordaindutako kuota kenduko da, eta ez da inola ere itzuliko emaitza negatiboa.

Zer murrizketa aplika daitezke?

Fortuna handien kuotaren adibidea

Anderrek, PFEZaren aitorpena egin ondoren, honako hauek ditu:

PFEZn

Zerga-oinarri orokorra 25.000 €(kuota oso orokorra PFEZn 4.000 €)

15.000 €-ko aurrezpenaren zerga-oinarria (3.000 €-ko aurrezpenaren kuota osoa)

Ondarean, 18 milioi euroko likidazio-oinarria du.

Egokitzapenaren aurreko kuota: 286.400 €

Muga: % 65 (25.000+15.000 €) = 26.000 €

Baterako kuota = (4.000+3.000) +286.400 = 293.400 €

Ondare-kuota doitu eta 267.400 €(293.400-26.000) murriztu beharko litzateke, hau da, 19.000 €.

Hala ere, gutxieneko ekarpen-muga bat dago (286.400en % 25 = 71.600 €): beraz, ordaindu beharreko kuota 71.600 €da.
Fortuna handien gaineko zerga:

Egokitzapenaren aurreko kuota: 316.500 €

Muga: % 60 (25.000+15.000) = 24.000 €

Baterako kuota = (4.000+3.000) +316.500 = 323.500 €

Kuota doitu eta 299.500 €murriztu beharko litzateke (323.500 €-24.000 €), hau da, 17.000 €-ko azken kuota.

Hala ere, gutxieneko ekarpen-muga bat dago (316.500 = 63.300 €-ren % 20); beraz, ordaindu beharreko kuota 63.300 €-koa izango litzateke.

Kuota horri Ondarearen gaineko Zergagatik ordaindutako kuota (71.600 €) kenduko zaio, eta ez da inola ere emaitza negatiboa itzuliko; beraz, ordaindu beharreko emaitza 0 €da.

Ohiko Galderak Errenta eta Ondarearen gaineko zergak